Of je genoeg geld hebt om met pensioen te gaan, hangt af van één centrale vraag: zijn je vaste inkomsten hoog genoeg om je maandelijkse uitgaven te dekken, nu én in de toekomst? Als dat het geval is, en je hebt daarnaast nog wat buffer voor onverwachte kosten, dan sta je er over het algemeen goed voor. Is er een gat tussen wat er binnenkomt en wat je uitgeeft, dan zijn er gelukkig meer mogelijkheden dan de meeste mensen denken. Dit artikel helpt je stap voor stap om dat beeld helder te krijgen.
Hoeveel inkomen heb je eigenlijk nodig als gepensioneerde?
Als vuistregel geldt dat de meeste gepensioneerden comfortabel rondkomen met zo’n 70 tot 80 procent van hun laatste inkomen. Na pensionering vallen bepaalde kosten weg, zoals reiskosten naar werk, pensioenpremies en soms ook de hypotheek. Maar andere kosten nemen juist toe, zoals zorguitgaven, vrije tijd en reizen. Het gaat er dus niet om wat je vroeger verdiende, maar om wat je nu daadwerkelijk nodig hebt.
Een goede manier om dat in kaart te brengen is door je maandelijkse vaste lasten op een rij te zetten:
- Woonlasten (huur, hypotheek of servicekosten)
- Zorgverzekering en eigen risico
- Boodschappen en dagelijkse uitgaven
- Abonnementen en verzekeringen
- Vervoer
- Vrije tijd en hobby’s
Tel daarna je vaste inkomsten op. Kom je boven je maandelijkse uitgaven uit, dan heb je in principe genoeg basisinkomen. Zit er een tekort, dan is dat het startpunt voor verdere planning. Vergeet ook niet rekening te houden met grotere uitgaven die eens in de zoveel jaar voorkomen, zoals het vervangen van een auto, een verbouwing of hogere zorgkosten op latere leeftijd.
Wat telt mee als je je pensioeninkomen berekent?
Je pensioeninkomen bestaat doorgaans uit meerdere bronnen tegelijk. De meest bekende is de AOW, de basisuitkering van de overheid die je opbouwt door in Nederland te wonen en werken. Daarnaast heb je mogelijk aanvullend pensioen via een vroegere werkgever, eigen spaargeld, of inkomsten uit vastgoed of beleggingen.
Concreet zijn dit de bronnen die je mee moet tellen:
- AOW-uitkering: Je ontvangt automatisch een bericht van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) ongeveer vier maanden voor je AOW-leeftijd. Heb je dat bericht drie maanden voor je pensioendatum nog niet ontvangen, neem dan zelf contact op met de SVB.
- Aanvullend pensioen: Opgebouwd via je werkgever of bedrijfstak. Controleer dit via Mijn Pensioenoverzicht op mijnpensioenoverzicht.nl.
- Eigen spaargeld en beleggingen: Dit is een buffer, geen vast inkomen. Hoe je dit inzet, bepaalt mede hoe lang het meegaat.
- Overwaarde op je woning: Veel senioren hebben aanzienlijke overwaarde opgebouwd, maar realiseren zich niet dat ze dit ook kunnen gebruiken als aanvulling op hun inkomen, zonder te hoeven verhuizen.
Veel mensen onderschatten hun totale vermogen omdat ze alleen naar hun bankrekening kijken. De waarde van je woning is voor veel senioren het grootste bezit dat ze hebben, maar dat geld staat als het ware ‘vast in de stenen’. Er zijn manieren om dat te veranderen, zonder je huis te verlaten.
Hoe bereken je of je spaargeld lang genoeg meegaat?
Of je spaargeld lang genoeg meegaat, hangt af van drie factoren: hoeveel je hebt, hoeveel je per jaar opneemt, en hoe lang je dat nodig hebt. Een eenvoudige rekensom is: deel je spaargeld door het jaarlijkse bedrag dat je tekortkomt. Dat geeft je een indicatie van hoeveel jaar je spaargeld het tekort kan aanvullen.
Stel dat je een maandelijks tekort hebt van 500 euro en je hebt 60.000 euro spaargeld. Dan gaat dat spaargeld theoretisch tien jaar mee. Maar er zijn factoren die dit beeld kunnen vertekenen:
- Inflatie zorgt ervoor dat je koopkracht over de jaren afneemt
- Zorgkosten stijgen vaak naarmate je ouder wordt
- Rente op spaargeld is momenteel beperkt en dekt zelden de inflatie volledig
- Onverwachte grote uitgaven kunnen je planning flink verstoren
Het is daarom verstandig om niet alleen te rekenen met wat je nu hebt, maar ook een scenario te doordenken voor je 75e, 80e en 85e levensjaar. Wat als je dan meer zorg nodig hebt? Wat als je woning aanpassingen nodig heeft? Een financieel plan maken voor pensioen helpt je om die scenario’s concreet in beeld te brengen en voorbereid te zijn op wat er komen gaat.
Wat als je pensioen tekortkomt — welke opties zijn er?
Als je pensioeninkomen niet genoeg is om je maandelijkse uitgaven te dekken, zijn er meer oplossingen dan de meeste mensen denken. Het is zeker geen reden tot paniek, maar wel een signaal om actief naar je opties te kijken in plaats van af te wachten.
Overwaarde benutten
Heb je een eigen woning met overwaarde? Dan kun je een deel van dat vermogen vrijmaken zonder te verhuizen. Een van de mogelijkheden is een opeethypotheek, ook wel verzilverhypotheek genoemd. Dit is een speciale hypotheekvorm voor senioren waarbij je de overwaarde maandelijks of in één keer laat uitbetalen. Je betaalt geen maandelijkse lasten; de rente wordt opgeteld bij de schuld en verrekend bij verkoop van de woning. Dit kan een waardevolle aanvulling zijn op een laag pensioeninkomen.
Schenken of lenen aan kinderen
Een andere optie is om een deel van de overwaarde te schenken aan je kinderen of kleinkinderen. In 2026 mag je een kleinkind tot 2.769 euro per jaar belastingvrij schenken. Wil je meer schenken, dan is er schenkbelasting verschuldigd. Dit kan ook een manier zijn om je vermogen alvast slim over te dragen, terwijl je er zelf nog controle over hebt.
Andere opties om een pensioentekort op te vangen zijn onder meer het herzien van je maandelijkse uitgaven, het aanpassen van je woonvorm, of het inzetten van beleggingen op een manier die past bij jouw risicoprofiel en levensfase. Welke optie het beste bij jou past, is sterk afhankelijk van je persoonlijke situatie.
Wanneer is het verstandig om een financieel adviseur in te schakelen?
Het is verstandig om een financieel adviseur in te schakelen zodra je merkt dat je het overzicht kwijtraakt, grote beslissingen voor je uitschuift, of simpelweg niet weet waar je moet beginnen. Hoe eerder je dat doet, hoe meer ruimte er is om goede keuzes te maken zonder tijdsdruk.
Concrete momenten waarop professionele begeleiding echt waarde toevoegt:
- Je gaat binnenkort met pensioen en weet niet of je inkomen voldoende is
- Je hebt overwaarde op je woning maar weet niet hoe je die slim inzet
- Je wilt nadenken over erfplanning of het beperken van erfbelasting
- Je wilt weten wie de financiële beslissingen neemt als jij dat zelf niet meer kunt
- Je hebt geen vertrouwen meer in de informatie die je online vindt
Veel mensen wachten te lang omdat ze opzien tegen de stap of niet weten bij wie ze terechtkunnen. Maar juist in deze levensfase, waarin beslissingen groot en soms onomkeerbaar zijn, is het waardevol om iemand aan je zijde te hebben die het totaalplaatje overziet en onafhankelijk met je meedenkt.
Hoe wij helpen bij het maken van een financieel plan voor pensioen
Bij Curo Advies helpen we senioren en hun families om grip te krijgen op hun financiële situatie, op een manier die past bij hun leven en hun wensen. Geen productverkoop, maar echte begeleiding. Met meer dan 25 jaar ervaring in de financiële dienstverlening weten we hoe complex dit soort beslissingen kan voelen, en hoe belangrijk het is om iemand te hebben die je situatie écht kent.
Wat je van ons kunt verwachten:
- Een vaste persoonlijke financieel assistent die jouw situatie van A tot Z kent
- Onafhankelijk advies, niet gebonden aan één bank of aanbieder
- Begeleiding bij alle financiële vragen: van overwaarde en pensioen tot erfplanning en testamenten
- Samenwerking met gespecialiseerde partners in ons netwerk voor onderwerpen als erfplanning en verzekeringen
- Persoonlijk contact en maatwerk, waarbij jouw gevoel en situatie leidend zijn
Wil je weten of jij genoeg hebt om met pensioen te gaan, of wil je gewoon eens rustig je situatie doorspreken? Neem contact op voor een vrijblijvend eerste gesprek. We denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik precies wat mijn AOW-uitkering gaat worden?
Je kunt je verwachte AOW-uitkering eenvoudig opvragen via Mijn SVB op svb.nl. Daar zie je hoeveel AOW je hebt opgebouwd op basis van het aantal jaren dat je in Nederland hebt gewoond. Heb je jaren in het buitenland gewoond of gewerkt, dan kan je AOW lager uitvallen dan het volledige bedrag — dit is een veelgemaakte misvatting. Controleer dit ruim voor je pensioendatum zodat je eventuele tekorten nog kunt opvangen.
Wat als ik nooit pensioen heb opgebouwd via een werkgever — wat zijn mijn opties?
Als je weinig of geen aanvullend pensioen hebt opgebouwd via een werkgever, ben je aangewezen op andere bronnen zoals eigen spaargeld, beleggingen, de overwaarde op je woning of een combinatie daarvan. Het is in dat geval extra belangrijk om je maandelijkse uitgaven scherp in beeld te hebben en te berekenen hoe lang je vermogen meegaat. Een financieel adviseur kan je helpen een strategie te maken die aansluit op jouw specifieke situatie, zodat je toch een stabiel inkomen kunt opbouwen.
Is een opeethypotheek niet riskant — wat zijn de nadelen?
Een opeethypotheek biedt een aantrekkelijke manier om overwaarde vrij te maken, maar er zijn zeker aandachtspunten. De schuld loopt op doordat rente wordt bijgeschreven, wat betekent dat er bij verkoop van de woning minder of soms niets overblijft voor erfgenamen. Daarnaast zijn de rentetarieven doorgaans hoger dan bij een reguliere hypotheek. Het is daarom verstandig om deze optie altijd te bespreken met een onafhankelijk adviseur én met je eventuele erfgenamen, zodat iedereen weet wat de financiële gevolgen zijn.
Hoe houd ik rekening met inflatie bij het plannen van mijn pensioen?
Inflatie is een van de grootste risico's voor gepensioneerden, omdat je koopkracht elk jaar iets afneemt terwijl je inkomen niet altijd meegroeit. Een vuistregel is om bij je berekeningen rekening te houden met een gemiddelde inflatie van 2 tot 3 procent per jaar. Praktisch betekent dit dat je niet alleen kijkt naar wat je vandaag nodig hebt, maar ook naar wat diezelfde levensstandaard over tien of vijftien jaar kost. Een financieel plan dat meerdere scenario's doorrekent, geeft je een veel realistischer beeld dan een simpele momentopname.
Wat is het verschil tussen een financieel adviseur en een financieel planner, en wie heb ik nodig?
Een financieel adviseur helpt je vaak bij specifieke producten of beslissingen, zoals het afsluiten van een hypotheek of verzekering. Een financieel planner kijkt naar het totaalplaatje: je inkomsten, uitgaven, vermogen, doelen en risico's over de lange termijn. Voor pensioenplanning is het doorgaans waardevol om iemand te hebben die het brede overzicht bewaakt en onafhankelijk advies geeft — dus niet gebonden aan een bank of verzekeraar. Vraag bij een eerste gesprek altijd naar de werkwijze en of de adviseur onafhankelijk opereert.
Moet ik mijn kinderen betrekken bij mijn financiële planning voor pensioen?
Dat is geen verplichting, maar in veel gevallen wel verstandig — zeker als het gaat om onderwerpen als erfplanning, schenken of de inzet van overwaarde. Openheid over je financiële situatie voorkomt misverstanden later en geeft je kinderen de kans om mee te denken over zaken als mantelzorg of woonkeuzes. Bovendien is het belangrijk om vast te leggen wie financiële beslissingen neemt als jij dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld via een volmacht of levenstestament.
Wanneer is het eigenlijk te laat om nog iets aan mijn pensioen te doen?
Het is bijna nooit te laat om actie te ondernemen — ook als je al met pensioen bent. Zelfs op latere leeftijd zijn er nog zinvolle stappen mogelijk, zoals het herzien van je uitgavenpatroon, het slimmer inzetten van overwaarde, of het optimaliseren van je erfplanning. Hoe eerder je begint, hoe meer opties je hebt, maar ook wie nu al gepensioneerd is en merkt dat zijn inkomen tekortschiet, kan met de juiste begeleiding nog echte verbeteringen doorvoeren.