Hoeveel geld mag je jaarlijks schenken om erfbelasting te voorkomen?

Roland Schoppema ·
Bejaarde handen plaatsen een ingepakt cadeau naast eurobiljetten op een eiken tafel, warme huiselijke achtergrond.

In 2026 mag je jaarlijks tot 6.713 euro belastingvrij schenken aan je kinderen zonder dat zij erfbelasting of schenkbelasting hoeven te betalen. Dit bedrag wordt elk jaar geïndexeerd door de Belastingdienst. Naast dit basisbedrag bestaan er eenmalig verhoogde vrijstellingen voor specifieke doelen, zoals een studie of een eigen woning. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over schenken, vrijstellingen en hoe je dit slim inzet als onderdeel van je erfplanning.

Hoeveel mag je per jaar belastingvrij schenken aan je kinderen?

In 2026 is de jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen aan kinderen 6.713 euro per kind. Over dit bedrag betaalt je kind geen schenkbelasting. Je mag dit elk jaar opnieuw schenken, zolang je leeft. Dat maakt de jaarlijkse schenking een van de meest toegankelijke manieren om vermogen geleidelijk over te dragen aan de volgende generatie.

Naast de jaarlijkse vrijstelling bestaat er ook een eenmalig verhoogde vrijstelling. Kinderen tussen de 18 en 40 jaar mogen eenmalig een grotere schenking ontvangen, vrij van schenkbelasting. In 2026 gaat het om de volgende bedragen:

  • Tot 31.813 euro vrij te besteden (eenmalige verhoogde vrijstelling)
  • Tot 66.268 euro voor een dure studie of opleiding

De verhoogde vrijstelling voor de eigen woning, de zogenoemde jubelton, is inmiddels volledig afgeschaft. Schenkingen voor een woning vallen nu onder de reguliere vrijstellingen. Het is dus belangrijk om goed te weten welke regels op dit moment gelden voordat je een grote schenking doet.

Rust voor de toekomst

Een gratis kennismakingsgesprek geeft helderheid over wat er nu, en later, geregeld kan worden.

Gratis gesprek plannen

Wat zijn de schenkingsvrijstellingen voor anderen dan kinderen?

Voor schenkingen aan anderen dan je eigen kinderen gelden lagere vrijstellingen. In 2026 mag je aan kleinkinderen, vrienden, neven, nichten of andere personen jaarlijks tot 2.690 euro belastingvrij schenken. Over het bedrag daarboven betaalt de ontvanger schenkbelasting, en het tarief is afhankelijk van de relatie met de schenker.

De tarieven voor schenkbelasting lopen uiteen:

  1. Kinderen en partners betalen 10% over de eerste schijf en 20% over het meerdere
  2. Kleinkinderen betalen 18% over de eerste schijf en 36% over het meerdere
  3. Overige ontvangers (vrienden, neven, nichten) betalen 30% over de eerste schijf en 40% over het meerdere

Het loont dus om bewust te kiezen aan wie je schenkt en hoeveel. Schenken aan kleinkinderen kan aantrekkelijk zijn als onderdeel van een bredere erfplanningsstrategie, maar de hogere tarieven betekenen dat het minder efficiënt is dan schenken aan je eigen kinderen. Laat je hierover goed informeren voordat je beslissingen neemt.

Wat gebeurt er als je meer schenkt dan het vrijgestelde bedrag?

Schenk je meer dan de vrijgestelde bedragen, dan betaalt de ontvanger schenkbelasting over het deel dat boven de vrijstelling uitkomt. De ontvanger is verantwoordelijk voor het doen van aangifte schenkbelasting bij de Belastingdienst. Dit moet gebeuren vóór 1 maart van het jaar na de schenking.

Het is een veelgemaakte misvatting dat de schenker de belasting betaalt. In principe is de ontvanger belastingplichtig. Wel mag je als schenker afspreken dat jij de belasting voor jouw rekening neemt. In dat geval wordt de betaalde belasting zelf ook gezien als een schenking, wat de belastingdruk verder verhoogt. Dit is een situatie waarbij je beter eerst advies kunt inwinnen.

Vergeet ook niet dat grote schenkingen die zijn gedaan in de zeven jaar vóór overlijden, in sommige gevallen alsnog worden meegeteld bij de erfbelasting. De Belastingdienst kijkt of er sprake is van een zogenoemde fictieve erfrechtelijke verkrijging. Dit speelt met name een rol bij schenkingen onder voorbehoud van vruchtgebruik of schenkingen waarbij de schenker zelf nog voordeel heeft.

Hoe werkt de jaarlijkse schenkingsstrategie over meerdere jaren?

Door elk jaar gebruik te maken van de jaarlijkse vrijstelling, kun je over een langere periode een aanzienlijk vermogen belastingvrij overdragen. Schenk je elk jaar 6.713 euro aan twee kinderen, dan is dat in tien jaar ruim 134.000 euro zonder dat er ook maar één euro schenkbelasting verschuldigd is. Dat is de kracht van een consistente schenkingsstrategie als onderdeel van je erfplanning.

Een aantal aandachtspunten bij een meerjarige strategie:

  • Schenkingen moeten elk jaar opnieuw worden gedaan en gedocumenteerd
  • Gebruik de eenmalig verhoogde vrijstelling op het juiste moment, want je kunt er maar één keer gebruik van maken per kind
  • Combineer jaarlijkse schenkingen met andere instrumenten, zoals een testament of een schenkingsplan op maat
  • Houd rekening met je eigen financiële situatie: schenk nooit zoveel dat je zelf tekortkomt

Een gestructureerde aanpak vraagt om overzicht over je totale vermogen, je pensioeninkomen en je verwachte uitgaven. Pas dan kun je verantwoord bepalen hoeveel je kunt missen zonder je eigen financiële zekerheid in gevaar te brengen.

Mag je ook schenken vanuit je eigen woning of overwaarde?

Ja, dat mag. Als je woning meer waard is dan je hypotheekschuld, heb je overwaarde opgebouwd. Die overwaarde zit als het ware vast in stenen, maar je kunt die vrijmaken om te schenken. Dat kan door je woning te verkopen, maar ook door een aanvullende hypotheek of een zogenoemde opeethypotheek af te sluiten.

Veel senioren met vragen over vermogensoverdracht weten niet dat zij nog een hypotheek kunnen afsluiten om vermogen vrij te maken. Met de vrijgekomen middelen kun je vervolgens jaarlijks schenken aan je kinderen of kleinkinderen, binnen de geldende vrijstellingen. Dit vraagt wel om een zorgvuldige afweging, want je verhoogt daarmee je maandlasten of je schuld.

Er zijn specifieke hypotheekvormen voor senioren, zoals de opeethypotheek of de verzilverhypotheek. Bij deze producten betaal je geen maandelijkse rente, maar wordt de rente opgeteld bij je schuld. Bij verkoop van de woning wordt de schuld afgelost. Het voordeel is dat je niet hoeft te verhuizen. Het nadeel is dat er minder vermogen overblijft voor je erfgenamen. Dit is een afweging die sterk afhangt van je persoonlijke situatie en wensen.

Wanneer is professioneel advies nodig bij schenken en erfplanning?

Professioneel advies is verstandig zodra je financiële situatie meer omvat dan alleen een spaarrekening. Heb je een eigen woning, pensioeninkomen, spaargeld én wil je nadenken over wat er na jouw overlijden gebeurt? Dan hangen al die zaken met elkaar samen, en een verkeerde keuze op één gebied kan gevolgen hebben voor de rest. Dat is precies het moment waarop onafhankelijke begeleiding zijn waarde bewijst.

Specifieke situaties waarbij advies sterk aan te raden is:

  • Je wilt structureel schenken maar weet niet hoeveel je kunt missen
  • Je hebt overwaarde in je woning en overweegt die te benutten
  • Je wilt erfbelasting beperken maar weet niet hoe je dat aanpakt
  • Je testament is verouderd of je hebt nog geen testament
  • Je vraagt je af wie de regie overneemt als jij dat zelf niet meer kunt

Erfplanning is geen eenmalige actie, maar een doorlopend proces. Wat vandaag slim is, kan over vijf jaar anders uitpakken door veranderde wetgeving, een gewijzigde gezinssituatie of een veranderde woningwaarde. Regelmatig een moment nemen om het totaalplaatje door te nemen, is dan ook geen luxe maar een noodzaak.

Hoe wij helpen met erfplanning en schenken

Bij Curo Advies helpen we senioren en hun families om grip te krijgen op de financiële beslissingen die er echt toe doen. Met meer dan 25 jaar ervaring in de financiële dienstverlening weten we hoe complex en persoonlijk deze vraagstukken zijn. We zijn onafhankelijk: niet verbonden aan één bank of product, maar gericht op wat het beste past bij uw situatie.

Wat u van ons kunt verwachten:

  • Een vaste persoonlijke financieel assistent die u en uw situatie goed leert kennen
  • Helder overzicht van uw vermogen, uw woning en uw mogelijkheden voor schenken
  • Begeleiding bij het opstellen of actualiseren van uw testament, in samenwerking met gespecialiseerde partijen uit ons netwerk
  • Praktisch advies over hoe u jaarlijkse schenkingen inzet als onderdeel van een bredere erfplanningsstrategie
  • Rust en zekerheid: u hoeft het niet alleen uit te zoeken

Wilt u weten wat er in uw situatie mogelijk is? Neem dan gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We luisteren eerst, en denken daarna pas mee over oplossingen.

Veelgestelde vragen

Moet ik een schenking officieel vastleggen bij de notaris?

Voor de meeste schenkingen is een notariële akte niet verplicht, maar wel aan te raden bij grotere bedragen of specifieke voorwaarden. Een onderhandse schenkingsovereenkomst of een schriftelijke bevestiging volstaat in veel gevallen, maar bij schenkingen op papier (waarbij het bedrag schuldig wordt erkend) is een notariële akte wettelijk vereist. Laat je hierover adviseren om later discussies met de Belastingdienst of andere erfgenamen te voorkomen.

Wat is een schenking op papier en hoe werkt dat?

Bij een schenking op papier draag je geen geld daadwerkelijk over, maar erken je schriftelijk dat je een bedrag schuldig bent aan je kind. Je kind krijgt hierdoor een vordering op jou, die pas wordt uitbetaald na jouw overlijden. Om fiscaal geldig te zijn, moet de schenking op papier via een notariële akte worden vastgelegd én moet je elk jaar minimaal 6% rente betalen over het geschonken bedrag. Dit is een populaire strategie om erfbelasting te besparen zonder direct vermogen uit handen te geven.

Kan ik de jaarlijkse vrijstelling ook combineren met de eenmalig verhoogde vrijstelling?

Ja, dat is mogelijk. In het jaar dat je gebruikmaakt van de eenmalig verhoogde vrijstelling, mag je de jaarlijkse vrijstelling van 6.713 euro daar niet bovenop tellen — de verhoogde vrijstelling vervangt in dat jaar de reguliere vrijstelling. In alle andere jaren kun je gewoon de jaarlijkse vrijstelling benutten. Het is dus slim om het moment van de eenmalige schenking goed te plannen, zodat je optimaal gebruikmaakt van beide regelingen.

Wat als mijn kind de ontvangen schenking niet aangeeft bij de Belastingdienst?

Als je kind een schenking ontvangt die boven de vrijstelling uitkomt, is het kind wettelijk verplicht om aangifte schenkbelasting te doen vóór 1 maart van het jaar na de schenking. Doet je kind dit niet, dan riskeert hij of zij een boete én naheffing van de Belastingdienst. In sommige gevallen kan de Belastingdienst schenkingen ook ontdekken via bankafschriften bij een erfbelastingcontrole na overlijden. Het is dus altijd beter om tijdig en correct aangifte te doen.

Telt een schenking mee als voorschot op de erfenis?

Dat hangt af van wat je als schenker hebt afgesproken of vastgelegd. In Nederland geldt geen automatische inbrengverplichting meer, maar je kunt in een testament of bij de schenking zelf bepalen dat het bedrag later wordt verrekend met de erfenis. Wil je juist voorkomen dat er discussie ontstaat tussen je kinderen over ongelijke behandeling, dan is het verstandig om dit expliciet schriftelijk vast te leggen, bij voorkeur in overleg met een notaris.

Kan ik ook belastingvrij schenken aan mijn kleinkind voor een studie?

De verhoogde vrijstelling voor een dure studie van maximaal 66.268 euro geldt uitsluitend voor schenkingen van ouders aan hun eigen kinderen tussen 18 en 40 jaar, niet voor grootouders aan kleinkinderen. Grootouders kunnen wel jaarlijks tot 2.690 euro belastingvrij schenken aan kleinkinderen. Wil je als grootouder een grotere bijdrage leveren aan de studie van een kleinkind, dan kan het fiscaal voordeliger zijn om het geld eerst aan je eigen kind te schenken, die het vervolgens doorgeeft — maar ook hier is advies op maat verstandig.

Hoe houd ik als schenker overzicht over alle gedane schenkingen door de jaren heen?

Het bijhouden van een eenvoudig schenkingsdossier is sterk aan te raden. Noteer per schenking de datum, het bedrag, de ontvanger en eventuele voorwaarden, en bewaar bankafschriften als bewijs. Dit voorkomt niet alleen problemen bij een belastingcontrole, maar biedt ook duidelijkheid voor je erfgenamen na overlijden. Een financieel adviseur kan je helpen dit dossier structureel bij te houden als onderdeel van een bredere erfplanningsstrategie.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.

Ga naar de bovenkant