Wat is de grootste fout die de meeste mensen maken als het gaat om pensionering?

Roland Schoppema ·
Omgevallen glazen pot met euromunten op een eiken bureau, naast een leesbril en vervaagde kalender, zacht natuurlijk licht.

De grootste fout die de meeste mensen maken als het gaat om pensionering, is te lang wachten met het maken van een financieel plan. Veel mensen gaan ervan uit dat AOW en pensioen vanzelf genoeg zullen zijn, of dat er later nog wel tijd is om alles te regelen. Maar juist in de jaren rondom uw pensioen komen er grote beslissingen op u af, en het is beter als u daar al over heeft nagedacht. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over financieel plan maken voor pensioen.

Waarom wachten zoveel mensen te lang met financiële planning?

Veel mensen wachten te lang met financiële planning omdat het onderwerp onprettig of ingewikkeld voelt. Financiële beslissingen rondom pensioen voelen groot en onomkeerbaar, en dat zorgt voor uitstelgedrag. Maar hoe langer u wacht, hoe minder keuzes u nog heeft.

Er speelt ook iets anders mee. Veel senioren zijn gewend dat hun bank of een vaste adviseur hen begeleidde. Maar banken zijn minder toegankelijk geworden, en vertrouwde adviseurs zijn zelf met pensioen. Het financiële landschap is complexer dan ooit, en het is niet altijd duidelijk bij wie u nog terechtkunt voor onafhankelijk advies.

Bovendien weten veel mensen simpelweg niet wat er allemaal mogelijk is. Ze weten niet dat ze nog een hypotheek kunnen krijgen, dat ze hun overwaarde kunnen benutten, of hoe ze erfbelasting kunnen beperken. Die onbekendheid met de mogelijkheden maakt dat mensen lang afwachten, of helemaal niets doen. En dat terwijl de keuzes die u nu maakt, direct invloed hebben op uw woonzekerheid, uw nalatenschap en uw dagelijks leven.

Rust voor de toekomst

Een gratis kennismakingsgesprek geeft helderheid over wat er nu, en later, geregeld kan worden.

Gratis gesprek plannen

Wat gebeurt er als je te veel vertrouwt op AOW en pensioen alleen?

Wie uitsluitend rekent op AOW en een werkgeverspensioen, loopt het risico dat het inkomen na pensionering niet aansluit bij de gewenste levensstijl. De AOW is een basisvoorziening en dekt lang niet alle kosten. Een aanvullend pensioen via uw werkgever helpt, maar ook dat is voor veel mensen niet genoeg.

De AOW is gebaseerd op de Algemene Ouderdomswet en geldt voor iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt. Maar de hoogte hangt af van uw woonsituatie en hoe lang u verzekerd bent geweest. Bent u een periode in het buitenland geweest of heeft u als zelfstandige gewerkt zonder aanvullende pensioenopbouw? Dan kan uw pensioeninkomen flink lager uitvallen dan verwacht.

Veel mensen ontdekken dit pas als ze al met pensioen zijn. Op mijnpensioenoverzicht.nl kunt u een totaaloverzicht opvragen van uw opgebouwde pensioen. Dat geeft inzicht in wat u kunt verwachten, en maakt duidelijk of er een aanvullende behoefte is. Denk dan ook aan vermogen dat u heeft opgebouwd via spaargeld, beleggingen of de overwaarde van uw woning. Dat zijn bronnen die veel mensen over het hoofd zien bij het financieel plan maken voor pensioen.

Hoe beïnvloedt de overwaarde van je woning je pensioeninkomen?

De overwaarde van uw woning kan een belangrijke aanvulling zijn op uw pensioeninkomen, maar alleen als u er actief iets mee doet. Veel senioren met overwaarde in hun woning hebben een aanzienlijk vermogen in hun woning zitten, zonder dat ze daar in het dagelijks leven iets van merken. Dat wordt ook wel “vermogen in stenen” genoemd.

Er zijn verschillende manieren om de overwaarde te benutten zonder uw huis te verlaten:

  • Opeethypotheek of verzilverhypotheek: Speciaal voor senioren. U ontvangt een deel van de overwaarde als eenmalig bedrag of als maandelijkse aanvulling op uw pensioen. De rente wordt opgeteld bij de schuld en betaalt u pas bij verkoop van de woning.
  • Aflossingsvrije hypotheek: U leent een bedrag op basis van de overwaarde en betaalt alleen rente. Aflossingsvrij lenen is mogelijk tot maximaal 50% van de woningwaarde, al stellen banken in 2026 steeds strengere voorwaarden.
  • Schenking aan kinderen of kleinkinderen: In 2026 kunt u tot 2.769 euro per jaar belastingvrij schenken aan een kleinkind. Met de overwaarde kunt u hen helpen bij het kopen van een woning of het betalen van studiekosten.
  • Levensloopbestendig verbouwen: De overwaarde gebruiken om uw woning aan te passen zodat u er ook op hogere leeftijd prettig kunt blijven wonen.

Belangrijk om te weten: bij een opeethypotheek of verzilverhypotheek daalt de overwaarde naarmate de rente wordt bijgeschreven bij de schuld. Er blijft minder vermogen over voor uw erfgenamen. Dit zijn afwegingen waarbij persoonlijk advies echt het verschil maakt.

Wanneer moet je beginnen met nadenken over erfbelasting?

U kunt het beste beginnen met nadenken over erfbelasting ruim voordat u verwacht dit nodig te hebben. Hoe eerder u begint, hoe meer mogelijkheden u heeft om belasting te beperken en uw nalatenschap te regelen zoals u dat zelf wilt.

Erfbelasting wordt geheven over wat uw erfgenamen ontvangen. Er gelden vrijstellingen, maar die zijn niet onbeperkt. Kinderen hebben een hogere vrijstelling dan andere erfgenamen. Kleinkinderen en andere familieleden betalen al snel een flink percentage over wat ze erven boven de vrijstelling.

Er zijn legale manieren om erfbelasting te beperken, zoals jaarlijkse schenkingen, het opstellen van een testament dat aansluit bij uw situatie, of het gebruik van een levenstestament. Maar al deze oplossingen vragen om een goed doordacht plan. Wacht u te lang, dan heeft u minder speelruimte.

Erfplanning is bovendien nauw verbonden met andere financiële beslissingen: uw woning, uw pensioen, uw spaargeld. Alles hangt met elkaar samen. Wij werken voor erfplanning en testamenten samen met gespecialiseerde partijen in ons netwerk, zodat u altijd de juiste expertise krijgt voor uw situatie.

Wie regelt je financiën als je dat zelf niet meer kunt?

Als u zelf geen financiële beslissingen meer kunt nemen, is het cruciaal dat u dit van tevoren heeft geregeld. Zonder een geldige volmacht of een levenstestament kunnen zelfs uw naaste familieleden niet zomaar voor u optreden. Dat kan leiden tot vertraging, conflicten en onnodige kosten.

Een levenstestament is het meest complete instrument. Daarin legt u vast wie voor u mag handelen als u dat zelf niet meer kunt, en wat uw wensen zijn op het gebied van financiën, zorg en wonen. U kunt daarin ook vastleggen wie uw aanspreekpunt is voor de bank, de belastingdienst en andere instanties.

Dit zijn de stappen die u kunt zetten om dit goed te regelen:

  1. Breng in kaart wie u vertrouwt om namens u op te treden.
  2. Bespreek dit met die persoon, zodat hij of zij weet wat uw wensen zijn.
  3. Laat een levenstestament opstellen via een notaris.
  4. Zorg dat uw financiële administratie op orde is en toegankelijk is voor uw gevolmachtigde.
  5. Evalueer het levenstestament periodiek, zeker als uw situatie verandert.

Veel senioren stellen dit uit omdat het voelt als nadenken over een onprettig scenario. Maar het regelen van een levenstestament is juist een daad van regie nemen. U bepaalt zelf wie de touwtjes in handen neemt, niet de wet.

Hoe vind je een onafhankelijke financieel adviseur voor senioren?

Een goede onafhankelijke financieel adviseur voor senioren is iemand die niet gebonden is aan één bank of verzekeraar, die uw totale situatie overziet, en die de tijd neemt om u echt te leren kennen. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk is zo iemand niet altijd makkelijk te vinden.

Let bij uw zoektocht op de volgende kenmerken:

  • Onafhankelijkheid: De adviseur werkt niet voor één aanbieder, maar vergelijkt het hele marktaanbod en adviseert op basis van uw situatie.
  • Ervaring met senioren: Iemand die begrijpt wat er speelt in deze levensfase, en die vertrouwd is met onderwerpen als overwaarde, erfbelasting en levenstestamenten.
  • Persoonlijk contact: Geen chatbot, geen callcenter. Iemand die u kent en die u kunt bellen als er iets is.
  • Totaalplaatje: Iemand die woning, pensioen, spaargeld en erfenis in samenhang bekijkt, niet los van elkaar.

Vraag altijd naar de werkwijze en de kosten vooraf. Een betrouwbare adviseur is transparant over hoe hij of zij wordt betaald, en dringt geen producten op die niet bij uw situatie passen.

Hoe wij helpen met financieel plan maken voor pensioen

Wij begrijpen dat financiële beslissingen in deze levensfase groot en soms overweldigend kunnen voelen. Daarom werken wij met een persoonlijke financieel assistent die u en uw situatie echt leert kennen. Geen wisselende contactpersonen, geen productverkoop die niet bij u past, maar een vast aanspreekpunt dat er is wanneer u het nodig heeft.

Wat wij voor u doen:

  • Wij brengen uw totale financiële situatie in kaart: woning, pensioen, spaargeld, erfenis en meer.
  • Wij geven onafhankelijk advies, zonder binding aan één bank of aanbieder.
  • Wij begeleiden u bij grote beslissingen zoals het benutten van uw overwaarde of het opstellen van een levenstestament, samen met gespecialiseerde partijen in ons netwerk.
  • Wij zijn er ook voor de kleinere vragen: bankzaken, belastingaangiftes en alles wat er tussendoor komt.
  • Wij werken met meer dan 25 jaar ervaring in de financiële dienstverlening, met oog voor uw persoonlijke situatie en gevoel.

Wilt u weten wat wij voor u kunnen betekenen? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend eerste gesprek via onze contactpagina. Wij denken graag met u mee.

Veelgestelde vragen

Op welke leeftijd is het ideale moment om te beginnen met een financieel plan voor mijn pensioen?

Er is geen te vroeg moment, maar de meest kritieke periode ligt tussen uw 55e en 65e levensjaar. In die fase heeft u nog genoeg tijd om bij te sturen, maar ook genoeg zicht op uw werkelijke situatie. Wacht u tot na uw pensionering, dan vallen sommige opties — zoals bepaalde hypotheekvormen of fiscale schenkingsstrategieën — al weg. Begin dus bij voorkeur ruim voor uw pensioenleeftijd, zelfs als u denkt dat alles al geregeld is.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij het benutten van de overwaarde van een woning?

De grootste fout is het niet of te laat inschakelen van onafhankelijk advies. Veel senioren kiezen voor de eerste optie die hun bank aanbiedt, zonder te vergelijken of te begrijpen wat de langetermijngevolgen zijn voor hun nalatenschap. Een tweede veelgemaakte fout is het onderschatten van de renteopbouw bij een opeethypotheek: de schuld kan sneller groeien dan verwacht, waardoor er weinig overwaarde overblijft voor erfgenamen. Laat altijd een totaalplaatje maken voordat u een beslissing neemt.

Kan ik ook een hypotheek krijgen als ik al met pensioen ben?

Ja, dat is zeker mogelijk, al stellen geldverstrekkers in 2025 en 2026 steeds strengere eisen aan senioren. Uw pensioeninkomen telt mee als toetsinkomen, maar de maximale leensom is vaak lager dan tijdens uw werkzame leven. Speciale seniorenhypotheekvormen, zoals de aflossingsvrije hypotheek of de opeethypotheek, zijn juist ontworpen voor deze levensfase. Een onafhankelijk adviseur kan het volledige marktaanbod voor u vergelijken en beoordelen wat in uw situatie haalbaar is.

Wat is het verschil tussen een testament en een levenstestament, en heb ik beide nodig?

Een testament regelt wat er met uw bezittingen gebeurt ná uw overlijden. Een levenstestament regelt juist wat er gebeurt zolang u nog leeft, maar niet meer zelf beslissingen kunt nemen — bijvoorbeeld door dementie of een ernstig ongeluk. Beide documenten vullen elkaar aan en zijn voor de meeste senioren allebei relevant. Zonder levenstestament kunnen zelfs uw kinderen niet zomaar namens u handelen bij de bank of belastingdienst, wat in de praktijk tot grote problemen kan leiden.

Hoe weet ik of mijn huidige financieel adviseur echt onafhankelijk is?

Vraag uw adviseur direct: bent u gebonden aan één of meerdere aanbieders, of vergelijkt u de gehele markt? Een onafhankelijke adviseur — ook wel een ‘ongebonden adviseur’ of ‘fee-only adviseur’ genoemd — wordt betaald door u als klant, niet via provisies van banken of verzekeraars. Transparantie over de kostenstructuur is een belangrijk signaal van betrouwbaarheid. Als uw adviseur moeite heeft met het beantwoorden van deze vraag, is dat op zichzelf al een reden om kritisch te zijn.

Wat als mijn partner en ik er heel anders over denken hoe we ons vermogen willen inzetten?

Dat is een veelvoorkomende situatie, en juist daarom is een gezamenlijk gesprek met een onafhankelijk adviseur zo waardevol. Een goede adviseur fungeert als neutrale gesprekspartner en helpt u samen de opties te verkennen zonder dat één van beiden het gevoel heeft te worden overruled. Financiële planning voor pensioen raakt aan persoonlijke waarden — over wonen, erfenis, zorg en vrijheid — en die hoeven niet altijd gelijk te zijn. Het doel is een plan dat voor u beiden werkt.

Hoe houd ik mijn financieel plan actueel als mijn situatie verandert?

Een financieel plan is geen eenmalig document, maar iets dat u regelmatig moet herzien. Grote levensgebeurtenissen — zoals het overlijden van een partner, een verhuizing, een erfenis of een verandering in uw gezondheid — kunnen uw financiële situatie ingrijpend veranderen. Plan daarom minimaal eens per jaar een evaluatiemoment met uw adviseur in, en neem ook tussendoor contact op als er iets wezenlijks verandert. Een vaste persoonlijke adviseur die uw situatie al kent, maakt dit stukken eenvoudiger.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.

Ga naar de bovenkant