Een goed financieel plan voor je pensioen begint met één eerlijke vraag: wat heb jij nodig om prettig te leven, nu en later? Het antwoord is voor iedereen anders. Voor de een is dat een bescheiden leven met weinig uitgaven, voor de ander betekent het reizen, kleinkinderen verwennen en de woning aanpassen. Wat ze gemeen hebben: een helder overzicht van inkomen, vermogen en wensen maakt het verschil tussen onrust en rust. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over financiële planning rondom pensioen.
Hoeveel vermogen heb je nodig om comfortabel van je pensioen te leven?
Er is geen universeel bedrag dat voor iedereen geldt, maar als vuistregel hanteren veel financieel adviseurs dat je maandelijks zo’n 70 tot 80 procent van je laatste nettoloon nodig hebt om comfortabel te leven. Voor de meeste mensen betekent dit dat AOW plus aanvullend pensioen een goede basis vormt, maar dat er aanvulling nodig kan zijn voor grotere uitgaven of onverwachte kosten.
Wat je nodig hebt, hangt af van een aantal persoonlijke factoren:
- Je vaste lasten: wonen, energie, verzekeringen en boodschappen
- Je wensen: reizen, hobby’s, ondersteuning aan kinderen of kleinkinderen
- Je gezondheid en eventuele zorgkosten op latere leeftijd
- Of je een eigen woning hebt en wat de overwaarde daarvan is
- Of je partner ook inkomen of pensioen heeft
Veel senioren onderschatten wat ze hebben en overschatten wat ze nodig hebben. Tegelijkertijd zit er bij veel mensen vermogen ‘vast in stenen’, terwijl ze maandelijks krap zitten. Een goed financieel plan brengt al deze onderdelen samen in één helder overzicht, zodat je weet waar je staat en wat er nog mogelijk is.
Wat doe je met de overwaarde van je woning als je met pensioen gaat?
Als je woning meer waard is dan de openstaande hypotheek, heb je overwaarde opgebouwd. Die overwaarde hoef je niet te laten ‘slapen’. Er zijn verschillende manieren om die waarde beschikbaar te maken zonder dat je je huis hoeft te verlaten, en dat is voor veel senioren een grote opluchting.
De meest gebruikte opties zijn:
- Een opeethypotheek of verzilverhypotheek: Speciaal voor senioren met een laag (pensioen)inkomen. Je neemt een deel van de overwaarde op, eenmalig of maandelijks. Je betaalt geen maandelijkse rente; die wordt opgeteld bij de schuld. Bij verkoop van de woning los je alles af. In Nederland zijn er drie aanbieders: ABN AMRO Overwaarde Hypotheek, Onderlinge Nederland ZilverHuis Hypotheek en de SocioHypotheek.
- Een aflossingsvrije hypotheek: Je betaalt alleen rente en lost aan het einde van de looptijd af. Aflossingsvrij lenen mag tot maximaal 50 procent van de woningwaarde. Dit product is niet voor iedereen beschikbaar; banken stellen in 2026 steeds strengere eisen.
- Verbouwen of verduurzamen: Overwaarde gebruiken om de woning levensloopbestendig te maken, zodat je er langer prettig kunt wonen. Denk aan een slaapkamer op de begane grond, het verwijderen van drempels of het installeren van zonnepanelen.
- Schenken aan kinderen of kleinkinderen: Je kunt de overwaarde ook inzetten om je kinderen of kleinkinderen te helpen, bijvoorbeeld bij het kopen van een woning. In 2026 mag je een kleinkind belastingvrij tot 2.769 euro per jaar schenken.
Wees voorzichtig met de constructie waarbij je je huis verkoopt en terughuurt (‘sale & lease back’). Dit is een dure oplossing die niet onder toezicht staat van de AFM. Overweeg dit alleen als een hypotheek echt niet mogelijk is of als je nog maar een beperkt aantal jaren in je woning wilt blijven wonen.
Welke optie bij jou past, hangt volledig af van je persoonlijke situatie. Een onafhankelijk financieel advies helpt je om de opties naast elkaar te leggen zonder dat er een product wordt aangeraden dat niet bij jou past.
Hoe voorkom je dat je te veel erfbelasting betaalt?
Erfbelasting betaal je over het deel van de erfenis dat boven jouw vrijstelling uitkomt. De hoogte van die vrijstelling hangt af van jouw relatie met de overledene. Door tijdig na te denken over je nalatenschap kun je voorkomen dat een groot deel ervan naar de Belastingdienst gaat in plaats van naar je dierbaren.
De vrijstellingen voor erfbelasting in 2026 zijn als volgt:
- Echtgenoot, geregistreerde partner of samenwonende partner: 828.035 euro
- Kind, pleegkind of stiefkind: 26.230 euro
- Kleinkind: 26.230 euro
- Kind met een beperking: 78.671 euro (onder voorwaarden)
- Ouder: 62.110 euro
- Andere erfgenamen (zoals een zus of vriend): 2.769 euro
Is de erfenis lager dan of gelijk aan de vrijstelling? Dan betaalt de erfgenaam geen erfbelasting. Is de erfenis hoger, dan betaalt de erfgenaam belasting over het meerdere.
Er zijn legale manieren om de erfbelasting te beperken, zoals jaarlijks schenken aan kinderen of kleinkinderen binnen de belastingvrije grenzen, of het tijdig opstellen van een goed testament. Voor erfplanning werken wij samen met gespecialiseerde partijen in ons netwerk die je hierin begeleiden. Het is een onderwerp dat je beter vroeg dan laat aanpakt, want eenmaal overleden is er geen ruimte meer voor planning.
Wie regelt jouw financiën als je dat zelf niet meer kunt?
Als je door ziekte, dementie of een ongeluk zelf geen financiële beslissingen meer kunt nemen, is het belangrijk dat iemand anders dat op een goede manier voor je kan doen. Zonder de juiste documenten op orde kunnen zelfs de meest betrokken familieleden wettelijk gezien niets regelen.
De belangrijkste stap is het opstellen van een levenstestament. Daarin leg je vast wie jouw financiële en persoonlijke belangen behartigt als jij dat zelf niet meer kunt. Je kiest zelf wie je vertrouwt als gevolmachtigde, en je kunt ook vastleggen welke wensen je hebt rond zorg en medische beslissingen.
Zonder levenstestament kan de rechter een bewindvoerder of mentor aanstellen. Dat is iemand die je misschien helemaal niet kent en die beslissingen neemt over jouw leven en geld. Dat is precies wat de meeste mensen willen voorkomen.
Een levenstestament stel je op bij de notaris. Het is verstandig om dit te combineren met een goed testament, zodat ook je nalatenschap goed is geregeld. Voor dit soort vraagstukken werken wij samen met ervaren notarissen en juridische specialisten in ons netwerk.
Wanneer is het verstandig om een onafhankelijk financieel adviseur in te schakelen?
Een onafhankelijk financieel adviseur inschakelen is verstandig zodra je financiële situatie verandert of complexer wordt. Zeker rondom pensionering staan veel mensen voor beslissingen die groot en onomkeerbaar aanvoelen: wat doe je met je woning, hoe beheer je je vermogen, hoe regel je je erfenis? Dat zijn momenten waarop professionele begeleiding echt het verschil maakt.
Concrete situaties waarin je beter niet wacht:
- Je gaat binnenkort met pensioen en weet niet of je inkomen toereikend is
- Je hebt overwaarde op je woning maar weet niet wat je daarmee kunt
- Je wilt je kinderen of kleinkinderen financieel helpen zonder fiscale blunders
- Je hebt geen testament of levenstestament
- Je vertrouwde bank of adviseur is er niet meer en je weet niet waar je terechtkunt
- Je wilt gewoon rust in je hoofd over je financiële situatie
Het verschil met een adviseur die aan een bank is verbonden, is dat een onafhankelijk adviseur niet gebonden is aan specifieke producten of aanbieders. Die kijkt puur naar wat voor jou het beste is.
Hoe Curo Advies helpt met je financieel plan voor pensioen
Wij begrijpen dat financiële beslissingen in deze levensfase groot kunnen aanvoelen. Daarom werken wij met een persoonlijke aanpak waarbij jouw situatie en gevoel leidend zijn, niet een standaardproduct. Met meer dan 25 jaar ervaring in de financiële dienstverlening kennen wij de weg in een complex landschap en begeleiden wij je van begin tot eind.
Wat wij voor je doen:
- Een helder overzicht maken van jouw inkomen, vermogen en uitgaven
- Onafhankelijk advies over overwaarde, hypotheekopties en pensioeninkomen
- Samenwerking met gespecialiseerde partners voor erfplanning, notariaat en verzekeringen
- Een vast aanspreekpunt dat jou en jouw situatie goed kent
- Begeleiding bij grote én kleine financiële vragen, doorlopend en op maat
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Neem vrijblijvend contact op en ontdek hoe wij jou kunnen helpen om rust en regie terug te krijgen over je financiële situatie. Plan een kennismaking en zet de eerste stap.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een opeethypotheek en een gewone hypotheek voor senioren?
Bij een opeethypotheek betaal je geen maandelijkse rente; die wordt opgeteld bij de schuld en pas afgelost bij verkoop van de woning. Een gewone (aflossingsvrije) hypotheek vereist wél maandelijkse rentebetalingen en is bovendien alleen beschikbaar tot maximaal 50 procent van de woningwaarde. De opeethypotheek is daardoor geschikter voor senioren met een beperkt maandelijks inkomen die hun overwaarde willen benutten zonder extra vaste lasten.
Hoe vroeg moet ik beginnen met nadenken over mijn financieel plan voor pensioen?
Idealiter begin je hier al op je vijftigste mee, zodat je nog genoeg tijd hebt om bij te sturen als er tekorten of kansen zijn. Hoe later je begint, hoe kleiner de speelruimte: vermogen opbouwen, fiscaal voordelig schenken en erfplanning vragen allemaal tijd. Zelfs als je al met pensioen bent, is het nooit te laat om een helder overzicht te maken en de resterende opties te benutten.
Wat als ik geen kinderen heb — hoe regel ik dan mijn nalatenschap en levenstestament?
Juist zonder directe erfgenamen is een goed testament extra belangrijk, omdat de wet dan bepaalt wie erft — en dat kunnen verre familieleden zijn die jij misschien helemaal niet op het oog had. In een testament kun je vrienden, goede doelen of andere dierbaren aanwijzen als erfgenamen. Een levenstestament is ook zonder kinderen essentieel: je legt daarin vast wie jouw financiën en zorgbeslissingen regelt als jij dat zelf niet meer kunt.
Heeft de hoogte van mijn AOW invloed op wat ik extra moet sparen of opbouwen?
Ja, absoluut. De AOW vormt de basis van je pensioeninkomen, maar de hoogte ervan hangt af van het aantal jaren dat je in Nederland verzekerd bent geweest — voor elk jaar dat je niet in Nederland woonde, wordt de AOW met twee procent gekort. Als je jaren in het buitenland hebt gewoond of gewerkt, kan er een gat ontstaan dat je zelf moet opvangen via aanvullend pensioen, spaargeld of vermogen. Een financieel adviseur kan dit precies voor jou doorrekenen.
Kan ik mijn woning levensloopbestendig maken met behulp van overwaarde, en zijn daar subsidies voor?
Ja, het gebruiken van overwaarde om je woning aan te passen — denk aan een traplift, drempelvrije badkamer of slaapkamer op de begane grond — is een slimme manier om langer zelfstandig thuis te kunnen wonen en daarmee zorgkosten uit te stellen. Daarnaast zijn er in veel gemeenten subsidies en leningen beschikbaar voor woningaanpassingen voor senioren, zoals de Blijverslening van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Het loont om zowel de financieringsopties als de beschikbare regelingen in jouw gemeente te laten uitzoeken.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij financiële planning rondom pensioen?
Een van de meest voorkomende fouten is te lang wachten met plannen, waardoor opties zoals fiscaal voordelig schenken of het optimaliseren van de hypotheek wegvallen. Andere veelgemaakte fouten zijn het onderschatten van zorgkosten op latere leeftijd, het niet vastleggen van een levenstestament, en het blindelings vertrouwen op de bank zonder onafhankelijk advies te vragen. Ook het negeren van overwaarde — het vermogen 'in stenen' laten zitten terwijl je maandelijks krap zit — is een gemiste kans die met de juiste begeleiding eenvoudig te vermijden is.
Wat kost een onafhankelijk financieel adviseur en weegt dat op tegen de voordelen?
De kosten van een onafhankelijk financieel adviseur variëren afhankelijk van de complexiteit van je situatie en de omvang van het advies, maar in de meeste gevallen wegen de voordelen ruimschoots op tegen de kosten. Eén goede beslissing over je overwaarde, erfbelasting of pensioeninkomen kan al duizenden euro's schelen ten opzichte van een suboptimale keuze. Transparantie over kosten is een kenmerk van een goede onafhankelijke adviseur — vraag hier altijd vooraf naar.