De notariskosten bij een erfenis worden betaald uit de nalatenschap zelf. Dat betekent dat alle erfgenamen samen meebetalen, naar rato van hun erfdeel. Alleen wanneer één erfgenaam specifieke notariële diensten voor zichzelf laat uitvoeren, zoals het laten opstellen van een verklaring van erfrecht voor eigen gebruik, komen die kosten voor zijn of haar rekening.
Voor senioren en hun naaste familie is dit een vraag die regelmatig opkomt, zeker wanneer er een woning, spaargeld of andere bezittingen in het spel zijn. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over notariskosten bij een erfenis, zodat u weet waar u aan toe bent.
Welke notariskosten komen er kijken bij een erfenis?
Bij het afwikkelen van een erfenis kunnen verschillende soorten notariskosten ontstaan. De meest voorkomende zijn de kosten voor een verklaring van erfrecht, de kosten voor het laten uitvoeren van een testament, en eventuele kosten voor het opstellen of wijzigen van een testament vóór het overlijden. Elk van deze diensten heeft een eigen tarief.
Een verklaring van erfrecht is een officieel notarieel document dat aantoont wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om namens de nalatenschap te handelen. Banken, het Kadaster en andere instanties vragen dit document vaak op voordat ze meewerken aan de afwikkeling van een erfenis. Zonder deze verklaring kunt u in veel gevallen geen bankrekeningen opheffen, een woning overdragen of andere bezittingen regelen.
Andere notariskosten die kunnen optreden zijn:
- Kosten voor de boedelnotaris die de verdeling van de nalatenschap begeleidt
- Kosten voor het opmaken van een akte van verdeling als er onroerend goed in de nalatenschap zit
- Kosten voor het opvragen van het Centraal Testamentenregister om te controleren of er een testament is
- Kosten voor een legalisatie of apostille als er buitenlandse bezittingen zijn
Het is goed om te weten dat niet elke erfenis dezelfde notariskosten met zich meebrengt. Een eenvoudige nalatenschap zonder onroerend goed en met duidelijke erfgenamen vraagt minder notariële handelingen dan een complexe situatie met meerdere erfgenamen, een woning of discussies over de verdeling.
Wie is er wettelijk verplicht de notariskosten te betalen?
Rust voor de toekomst
Een gratis kennismakingsgesprek geeft helderheid over wat er nu, en later, geregeld kan worden.
Wettelijk gezien worden de notariskosten betaald uit de nalatenschap, tenzij erfgenamen onderling iets anders afspreken. Dit betekent dat de kosten worden verdeeld over alle erfgenamen, in verhouding tot ieders erfdeel. Er is geen wet die één specifieke erfgenaam aanwijst als betalingsplichtige.
In de praktijk regelt de executeur, als die er is, de betaling van de notariskosten vanuit de nalatenschapsrekening. De executeur is de persoon die door de overledene in het testament is aangewezen om de erfenis af te wikkelen. Hij of zij heeft de bevoegdheid om kosten te maken die nodig zijn voor een goede afwikkeling, waaronder notariskosten.
Is er geen executeur benoemd? Dan overleggen de erfgenamen samen wie de kosten voorschiet en hoe de verrekening plaatsvindt. In de meeste gevallen gaat dit in goed overleg, maar het is verstandig om hier duidelijke afspraken over te maken voordat u een notaris inschakelt.
Wat als erfgenamen het niet eens zijn over de notariskosten?
Als erfgenamen het niet eens zijn over de notariskosten, kan dat de afwikkeling van een erfenis flink vertragen. In dat geval is het verstandig om een boedelnotaris in te schakelen die als neutrale partij optreedt. De notaris kan de kosten toelichten, de verdeling uitleggen en helpen om tot een gezamenlijk besluit te komen.
Wanneer erfgenamen blijven weigeren om mee te betalen aan redelijke notariskosten, kan dit in uiterste gevallen leiden tot een juridische procedure. Dat is echter een kostbare en tijdrovende weg die u het liefst wilt vermijden. Een open gesprek, eventueel begeleid door een onafhankelijke adviseur, lost dit in de meeste gevallen sneller op.
Het is ook mogelijk dat erfgenamen het oneens zijn over welke notariskosten gemaakt moeten worden. Sommige erfgenamen willen de nalatenschap snel en goedkoop afwikkelen, terwijl anderen meer zekerheid willen via uitgebreidere notariële begeleiding. In dat geval geldt als uitgangspunt dat kosten die redelijkerwijs nodig zijn voor de afwikkeling, ten laste van de nalatenschap komen. Kosten die alleen in het belang zijn van één erfgenaam, komen in principe voor rekening van die persoon zelf.
Hoeveel kost een notaris voor een erfenis gemiddeld?
Notarissen zijn vrij in het bepalen van hun tarieven, waardoor de kosten per kantoor kunnen verschillen. Als globale indicatie kunt u rekening houden met de volgende bedragen, al kunnen deze in 2026 variëren afhankelijk van de complexiteit van de nalatenschap en het notariskantoor dat u kiest.
- Verklaring van erfrecht: Gemiddeld tussen de 500 en 1.000 euro, afhankelijk van de complexiteit en het aantal erfgenamen.
- Akte van verdeling bij onroerend goed: Doorgaans tussen de 1.000 en 2.500 euro, plus de kosten voor inschrijving bij het Kadaster.
- Boedelbeschrijving: Afhankelijk van de omvang van de nalatenschap, maar reken op enkele honderden euro’s tot meer dan duizend euro.
- Begeleiding door een boedelnotaris: Bij complexe nalatenschappen kan de totale notarisrekening oplopen tot meerdere duizenden euro’s.
Vraag altijd vooraf een offerte op bij meerdere notariskantoren. Notarissen zijn verplicht om duidelijkheid te geven over hun tarieven. Vergelijk niet alleen de prijs, maar ook de dienstverlening en de ervaring van het kantoor met nalatenschappen in uw situatie.
Kan een erfgenaam de notariskosten aftrekken van de erfbelasting?
Ja, notariskosten die gemaakt worden voor de afwikkeling van de nalatenschap zijn in principe aftrekbaar van de erfbelasting. De Belastingdienst staat toe dat kosten die rechtstreeks verband houden met de verkrijging van de erfenis, worden afgetrokken van de waarde van de nalatenschap voordat de erfbelasting wordt berekend. Dit verlaagt de belastbare grondslag en daarmee de te betalen erfbelasting.
Het gaat dan om kosten zoals de verklaring van erfrecht, de kosten voor de boedelnotaris en de akte van verdeling. Kosten die niet direct verband houden met de afwikkeling van de nalatenschap, zoals het opstellen van een nieuw testament voor uzelf, zijn niet aftrekbaar.
Let op: de regels rondom aftrekbare kosten en vrijstellingen voor de erfbelasting kunnen per situatie verschillen. Zo gelden er andere vrijstellingen voor partners, kinderen en verdere familieleden. Voor kinderen met een lichamelijke of geestelijke beperking gelden bovendien hogere vrijstellingen, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Het is verstandig om dit goed te laten nakijken, zodat u geen aftrekpost misloopt.
Wanneer is een notaris bij een erfenis eigenlijk verplicht?
Een notaris is bij een erfenis verplicht zodra er onroerend goed in de nalatenschap zit, zoals een woning. Voor de overdracht van een woning aan de erfgenamen is altijd een notariële akte van verdeling nodig. Ook als de overledene een testament heeft opgesteld, wordt dit bewaard bij een notaris en moet het via een notaris worden uitgelezen en afgewikkeld.
In de volgende situaties is een notaris bij een erfenis verplicht of sterk aan te raden:
- Er zit onroerend goed in de nalatenschap
- Er is een testament dat notarieel moet worden afgewikkeld
- Banken of het Kadaster vragen om een verklaring van erfrecht
- Er zijn minderjarige erfgenamen betrokken
- Erfgenamen zijn het onderling niet eens over de verdeling
- De overledene had schulden die verrekend moeten worden
Is er geen testament, geen onroerend goed en zijn alle erfgenamen het eens? Dan kunt u in sommige gevallen volstaan met een onderhandse verklaring. Maar ook dan raden wij aan om minimaal een verklaring van erfrecht te laten opstellen, omdat banken en andere instanties dit document vrijwel altijd vereisen voordat zij meewerken aan de afwikkeling.
Hoe Curo Advies helpt bij de afwikkeling van een erfenis
Een erfenis brengt veel vragen met zich mee, en die vragen komen vaak op een moment waarop u al veel aan uw hoofd heeft. Bij Curo Advies begrijpen we dat. Met meer dan 25 jaar ervaring in financiële dienstverlening helpen we senioren en hun familie om overzicht te krijgen in complexe situaties, zonder dat u zich overweldigd hoeft te voelen door regels, kosten of procedures.
Wat wij voor u kunnen betekenen:
- Wij helpen u het totaalplaatje te overzien: van notariskosten en erfbelasting tot de gevolgen voor uw woning en pensioen
- Wij werken onafhankelijk en zijn niet gebonden aan één bank of aanbieder
- Via ons netwerk van gespecialiseerde partners verbinden wij u met de juiste notaris of fiscalist voor uw specifieke situatie
- Wij begeleiden u persoonlijk, van het eerste gesprek tot de afronding van het traject
- Uw situatie en gevoel staan centraal, niet een standaard product of oplossing
Wilt u weten wat uw mogelijkheden zijn of heeft u vragen over de financiële kant van een erfenis? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek. Wij nemen de tijd voor u.
Veelgestelde vragen
Kan ik als erfgenaam de notaris zelf kiezen, of ben ik gebonden aan een vaste notaris?
Als erfgenamen gezamenlijk zijn jullie vrij om zelf een notaris te kiezen. Er is geen wettelijke verplichting om een specifiek notariskantoor in te schakelen. Het is verstandig om vooraf offertes op te vragen bij meerdere kantoren en te vergelijken op prijs én ervaring met nalatenschappen. Let er wel op dat alle erfgenamen akkoord gaan met de keuze, zodat hier later geen discussie over ontstaat.
Wat gebeurt er als de nalatenschap onvoldoende geld bevat om de notariskosten te betalen?
Als er onvoldoende liquide middelen in de nalatenschap zitten om de notariskosten te voldoen, moeten de erfgenamen de kosten gezamenlijk voorschieten, naar rato van hun erfdeel. Dit komt bijvoorbeeld voor wanneer de nalatenschap voornamelijk bestaat uit onroerend goed. In dat geval kan de woning later worden verkocht en worden de voorgeschoten kosten verrekend bij de verdeling van de opbrengst.
Hoe lang duurt de afwikkeling van een erfenis via de notaris gemiddeld?
Een eenvoudige erfenis zonder onroerend goed en met duidelijke erfgenamen kan binnen enkele weken tot twee maanden worden afgewikkeld. Bij complexere nalatenschappen, met een woning, meerdere erfgenamen of onduidelijkheden in het testament, kan dit oplopen tot zes maanden of langer. De aangifte erfbelasting moet bovendien binnen acht maanden na het overlijden worden ingediend bij de Belastingdienst, dus het is verstandig om tijdig te beginnen.
Wat is het verschil tussen een executeur en een boedelnotaris, en heb ik beide nodig?
Een executeur is een persoon die door de overledene in het testament is aangewezen om de erfenis te beheren en af te wikkelen. Dit kan een familielid, vriend of een professionele partij zijn. Een boedelnotaris is een notaris die de erfgenamen begeleidt bij de juridische en administratieve afwikkeling van de nalatenschap. U heeft niet per se beide nodig: bij een eenvoudige erfenis kan de executeur veel zelf regelen, terwijl de notaris alleen wordt ingeschakeld voor specifieke handelingen zoals de verklaring van erfrecht of de akte van verdeling.
Kan ik bezwaar maken als ik de notariskosten te hoog vind?
Ja, als u de rekening van de notaris te hoog of onduidelijk vindt, kunt u eerst om een gespecificeerde factuur vragen. Komt u er samen niet uit, dan kunt u een klacht indienen via de klachtenregeling van het notariskantoor zelf. Daarnaast kunt u terecht bij de Geschillencommissie Notariaat of, in ernstigere gevallen, bij de Kamer voor het Notariaat. Het is altijd verstandig om vooraf een offerte te vragen en schriftelijk vast te leggen welke werkzaamheden worden uitgevoerd.
Moet ik als erfgenaam ook erfbelasting betalen over de notariskosten die ik zelf heb betaald?
Nee, notariskosten die rechtstreeks verband houden met de afwikkeling van de nalatenschap zijn aftrekbaar van de waarde van de erfenis vóórdat de erfbelasting wordt berekend. U betaalt dus geen erfbelasting over dat deel. Zorg er wel voor dat u alle facturen en betalingsbewijzen goed bewaart, zodat u deze kosten correct kunt opgeven bij de aangifte erfbelasting.
Wat moet ik als eerste doen na het overlijden van een naaste als het gaat om de notariële afwikkeling?
De eerste stap is controleren of de overledene een testament heeft laten opstellen. Dit kunt u nagaan via het Centraal Testamentenregister (CTR), dat bijhoudt bij welke notaris een testament is geregistreerd. Vervolgens neemt u contact op met dat notariskantoor om het testament op te vragen en de vervolgstappen te bespreken. Is er geen testament, dan regelt de wet wie de erfgenamen zijn en kunt u een notaris inschakelen voor de verklaring van erfrecht om het proces in gang te zetten.
Gerelateerde artikelen
- Hoe lang mag een bankrekening na overlijden blijven bestaan?
- Kun je overwaarde gebruiken zonder inkomen?
- Hoe berekenen banken je overwaarde?
- Waar mag je overwaarde aan besteden?
- Hoeveel betaal je voor 100.000 overwaarde?
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.