Hebben niet-erkende kinderen recht op erfenis?

Roland Schoppema · 18 aug 2026

Niet-erkende kinderen hebben in principe geen automatisch recht op erfenis van hun biologische vader. Juridische erkenning is in Nederland een voorwaarde om als erfgenaam te worden aangemerkt in het wettelijk erfrecht. Zonder erkenning bestaat er geen juridische familierechtelijke band, en daarmee ook geen automatisch recht op een nalatenschap. Toch zijn er situaties waarin een niet-erkend kind alsnog aanspraak kan maken, bijvoorbeeld via gerechtelijke vaststelling van het vaderschap of via een testament. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over dit complexe onderwerp.

Wie telt juridisch als kind voor het erfrecht?

Voor het erfrecht telt als kind wie juridisch als kind is erkend of vastgesteld. Dat betekent concreet: een kind dat is erkend door de vader of moeder, een kind waarvan het ouderschap gerechtelijk is vastgesteld, of een kind dat via adoptie tot het gezin behoort. Biologisch verwantschap alleen is niet voldoende om erfgenaam te zijn.

In Nederland bepaalt Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek wie juridisch als ouder en kind wordt beschouwd. Een kind dat is geboren binnen een huwelijk krijgt automatisch de juridische band met beide ouders. Buiten het huwelijk moet de vader het kind actief erkennen bij de gemeente, of moet het vaderschap via de rechter worden vastgesteld.

Voor de erfbelasting worden ook stiefkinderen en pleegkinderen onder bepaalde voorwaarden als kind aangemerkt. De vrijstelling voor kinderen in 2026 bedraagt 26.230 euro. Wie als kind wordt gezien, betaalt bovendien een lager tarief erfbelasting: 10 procent over het deel van de erfenis tot 158.669 euro, en 20 procent over het deel daarboven.

Rust voor de toekomst

Een gratis kennismakingsgesprek geeft helderheid over wat er nu, en later, geregeld kan worden.

Gratis gesprek plannen

Wat zijn de gevolgen van het ontbreken van erkenning voor de erfenis?

Als een kind niet juridisch erkend is, heeft het geen wettelijk recht op een erfenis van de biologische ouder. Het kind wordt dan voor het erfrecht beschouwd als een vreemde, wat betekent dat het ook niet in aanmerking komt voor de hogere vrijstelling of het lagere belastingtarief dat voor kinderen geldt.

De praktische gevolgen zijn groot:

Het kind erft niet automatisch mee bij overlijden zonder testament
Het kind heeft geen recht op de legitieme portie (het wettelijk minimumdeel)
Als het kind toch iets ontvangt via een testament, wordt het belast als “overige erfgenaam” tegen een tarief van 30 tot 40 procent
De vrijstelling bedraagt in dat geval slechts 2.769 euro in plaats van 26.230 euro

Dit verschil in belastingdruk kan aanzienlijk zijn, zeker bij grotere nalatenschappen. Het is dan ook belangrijk om tijdig duidelijkheid te scheppen over de juridische status van een kind, bij voorkeur nog tijdens het leven van de ouder.

Kan een niet-erkend kind alsnog recht op erfenis krijgen?

Ja, een niet-erkend kind kan alsnog recht op erfenis krijgen, maar daarvoor zijn stappen nodig. De twee meest gebruikte wegen zijn: gerechtelijke vaststelling van het ouderschap, of opname in een testament door de biologische ouder.

Gerechtelijke vaststelling van het ouderschap

Als de biologische vader het kind niet heeft erkend, kan het kind (of diens wettelijke vertegenwoordiger) de rechter vragen om het vaderschap vast te stellen. Dit kan ook nog nadat de vader is overleden, al wordt de procedure dan ingewikkelder. Na vaststelling door de rechter heeft het kind alsnog alle erfrechten die horen bij de juridische ouder-kindrelatie, inclusief het recht op de legitieme portie.

Opname in een testament

Een biologische ouder kan een niet-erkend kind ook opnemen in zijn of haar testament. In dat geval erft het kind op basis van de uiterste wil van de overledene. Toch wordt het kind dan voor de erfbelasting nog steeds niet automatisch als “kind” beschouwd, tenzij er ook sprake is van juridische erkenning. Dit kan gevolgen hebben voor de hoogte van de vrijstelling en het belastingtarief.

Heeft een niet-erkend kind recht op de legitieme portie?

Nee, een niet-erkend kind heeft geen recht op de legitieme portie. De legitieme portie is het wettelijk gegarandeerde minimumdeel van de nalatenschap waar kinderen recht op hebben, ook als zij in een testament zijn onterfd. Dit recht geldt echter alleen voor juridische kinderen, niet voor biologische kinderen zonder erkenning.

De legitieme portie bedraagt de helft van het wettelijke erfdeel. Als een juridisch erkend kind onterfd wordt, kan het alsnog aanspraak maken op dit minimumbedrag. Een niet-erkend kind heeft die bescherming niet en staat daarmee juridisch volledig buiten de nalatenschap, tenzij het testament anders bepaalt of het ouderschap alsnog gerechtelijk wordt vastgesteld.

Dit maakt de kwestie van erkenning extra urgent wanneer er sprake is van een grotere nalatenschap of wanneer er meerdere erfgenamen zijn met mogelijk tegenstrijdige belangen.

Wat als de biologische vader of moeder al is overleden?

Als de biologische ouder al is overleden zonder het kind te hebben erkend, is gerechtelijke vaststelling van het ouderschap nog steeds mogelijk, maar de procedure is dan complexer en tijdgevoelig. Het kind moet dan aantonen dat er sprake was van een biologische band, wat bewijs vereist zoals DNA-onderzoek of andere documenten.

De stappen die in dat geval nodig zijn, zien er globaal als volgt uit:

Een verzoek indienen bij de rechtbank voor gerechtelijke vaststelling van het ouderschap
Bewijs aanleveren van de biologische verwantschap, bij voorkeur via DNA-onderzoek
Aantonen dat de overledene de verwekker of biologische ouder was
Na vaststelling: aanspraak maken op het erfdeel of de legitieme portie
Indien nodig: bezwaar maken tegen de verdeling van de nalatenschap

Het is belangrijk te weten dat er verjaringstermijnen gelden. In de meeste gevallen moet het verzoek worden ingediend binnen een bepaalde periode na het overlijden of nadat het kind meerderjarig is geworden. Een notaris of gespecialiseerde jurist kan precies aangeven welke termijnen in een specifieke situatie van toepassing zijn.

Wanneer is professioneel advies onmisbaar bij erfrechtkwesties?

Professioneel advies is onmisbaar zodra er twijfel bestaat over de juridische status van een kind, wanneer er meerdere erfgenamen zijn met verschillende belangen, of wanneer er sprake is van een omvangrijke nalatenschap. Erfrechtkwesties rondom erkenning raken aan zowel familierecht als fiscaal recht, en de gevolgen van een verkeerde aanpak kunnen groot zijn.

In het bijzonder is deskundige begeleiding aan te raden in de volgende situaties:

Er is sprake van een kind dat nooit juridisch is erkend, maar wel aanspraak wil maken op een erfenis
De biologische ouder is al overleden en erkenning is niet meer mogelijk langs de gewone weg
Er is onduidelijkheid over wie de erfgenamen zijn en hoe de nalatenschap verdeeld moet worden
Er zijn grote vermogensbestanddelen in het spel, zoals een woning met overwaarde
Er bestaat onenigheid binnen de familie over de verdeling

Een notaris is de aangewezen persoon voor de juridische afhandeling van erfrechtkwesties. Voor de bredere financiële planning rondom een erfenis, zoals het in kaart brengen van de totale nalatenschap, de fiscale gevolgen en de verdere financiële situatie, is een onafhankelijk financieel adviseur waardevol.

Hoe wij helpen bij vragen rondom erfenis en nalatenschap

Vragen over erkenning, erfrecht en nalatenschappen zijn zelden eenvoudig. Ze raken aan emotionele familiesituaties én aan complexe juridische en fiscale regels. Juist dan is het fijn om iemand aan je zijde te hebben die het totaalplaatje overziet en rustig met je meekijkt.

Wij ondersteunen senioren en hun families bij erfplanning en nalatenschappen. Dat doen we met meer dan 25 jaar ervaring, onafhankelijk en zonder binding aan één bank of instelling. Wat wij voor u kunnen betekenen:

In kaart brengen van de financiële situatie rondom een nalatenschap
Inzicht geven in de fiscale gevolgen van erfenissen en schenkingen
Doorverwijzen naar gespecialiseerde notarissen en juristen in ons netwerk voor de juridische afhandeling
Begeleiden bij het maken van keuzes die passen bij uw situatie en wensen
Een vast aanspreekpunt bieden voor al uw financiële vragen, ook op de lange termijn

U hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Neem contact met ons op voor een eerste gesprek, geheel vrijblijvend. We luisteren eerst, en denken dan pas mee over wat er nodig is.

Veelgestelde vragen

Kan een niet-erkend kind zelf het vaderschap laten vaststellen, of moet dat via een ouder?

Een niet-erkend kind kan zelf een verzoek indienen bij de rechtbank voor gerechtelijke vaststelling van het ouderschap, ook als het al meerderjarig is. Zolang het kind minderjarig is, doet de wettelijke vertegenwoordiger (meestal de moeder) dit namens het kind. Het is verstandig om hiervoor een gespecialiseerde familierechtsadvocaat in te schakelen, omdat de procedure bewijs vereist en aan termijnen gebonden is.

Wat gebeurt er als er meerdere niet-erkende kinderen aanspraak maken op dezelfde nalatenschap?

Als meerdere niet-erkende kinderen gerechtelijk het ouderschap laten vaststellen, hebben zij in principe allemaal recht op een gelijk erfdeel als juridische kinderen. Dit kan de verdeling van de nalatenschap aanzienlijk beïnvloeden, ook voor reeds erkende kinderen of andere erfgenamen. In dergelijke situaties is het sterk aan te raden om een notaris en eventueel een mediator in te schakelen om conflicten te voorkomen.

Kan een biologische vader zijn niet-erkende kind alsnog erkennen via zijn testament?

Nee, erkenning via een testament is juridisch niet mogelijk in Nederland. Erkenning van een kind moet bij leven worden geregeld via de gemeente (burgerlijke stand) of via een notariële akte. Een testament kan wel bepalen dat het niet-erkende kind iets erft, maar zonder formele juridische erkenning blijft het kind voor de erfbelasting een ‘overige verkrijger’ en gelden er ongunstiger belastingtarieven en een lagere vrijstelling.

Zijn er termijnen waarbinnen een niet-erkend kind actie moet ondernemen na het overlijden van de biologische ouder?

Ja, er gelden verjaringstermijnen voor het indienen van een verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het ouderschap na overlijden. De exacte termijnen hangen af van de specifieke omstandigheden, zoals de leeftijd van het kind en het moment waarop het kind op de hoogte raakte van het overlijden. Het is cruciaal om zo snel mogelijk juridisch advies in te winnen na het overlijden, zodat er geen rechten verloren gaan door het verstrijken van termijnen.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het regelen van erkenning en erfrecht voor biologische kinderen?

Een veelgemaakte fout is te lang wachten met het juridisch vastleggen van de erkenning, waardoor actie pas nodig is op het emotioneel beladen moment van overlijden. Ook wordt de fiscale impact van het ontbreken van erkenning vaak onderschat: het verschil in erfbelasting tussen een erkend kind en een ‘overige verkrijger’ kan bij grotere nalatenschappen tienduizenden euro’s bedragen. Tot slot denken sommige ouders ten onrechte dat een vermelding in het testament voldoende is om het kind dezelfde rechten te geven als een juridisch erkend kind.

Heeft een niet-erkend kind ook geen rechten als het kind al jarenlang feitelijk deel uitmaakte van het gezin?

Feitelijk samenleven of opgroeien binnen een gezin geeft in Nederland geen automatische juridische rechten in het erfrecht. Zelfs als een kind jarenlang als volwaardig gezinslid is behandeld, telt uitsluitend de juridische band voor het wettelijk erfrecht. Een uitzondering geldt voor pleegkinderen die aan bepaalde voorwaarden voldoen: zij kunnen voor de erfbelasting als ‘kind’ worden aangemerkt, mits zij minimaal vijf jaar als eigen kind zijn onderhouden en verzorgd.

Kan een erkend kind zijn erfdeel verliezen als later blijkt dat er ook niet-erkende biologische kinderen zijn?

Als een niet-erkend kind via de rechter alsnog het ouderschap laat vaststellen, wordt het een volwaardig juridisch kind en heeft het recht op een gelijk erfdeel. Dit kan betekenen dat de eerder berekende erfdelen van andere erkende kinderen kleiner worden, omdat de nalatenschap over meer kinderen verdeeld moet worden. Het is daarom verstandig om bij de afwikkeling van een nalatenschap altijd na te gaan of er mogelijk andere biologische kinderen zijn, zeker als de overledene meerdere relaties heeft gehad.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.