Wat zijn de kosten van Erfrechtplanning?

Roland Schoppema ·
Open testament document op houten bureau met vulpen, miniatuur woonhuis en eurobiljetten in warm middaglicht.

De kosten van erfrechtplanning lopen uiteen van enkele honderden euro’s voor een eenvoudig testament tot duizenden euro’s wanneer u ook erfbelasting wilt beperken via schenkingen of andere constructies. Hoe hoog de kosten precies uitvallen, hangt sterk af van uw persoonlijke situatie, de complexiteit van uw nalatenschap en de keuzes die u maakt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de kosten van erfplanning, zodat u weet waar u aan toe bent.

Wat bepaalt de hoogte van de kosten bij erfrechtplanning?

De kosten bij erfrechtplanning worden bepaald door drie factoren: de complexiteit van uw situatie, de producten of documenten die u laat opstellen, en de professionals die u daarbij inschakelt. Een eenvoudige erfenis met één woning en twee kinderen vraagt om minder werk dan een nalatenschap met meerdere erfgenamen, een eigen woning, spaargeld en de wens om erfbelasting te beperken.

Concreet spelen de volgende elementen een rol bij de totale kosten:

  • De omvang en samenstelling van uw vermogen (woning, spaargeld, beleggingen)
  • Uw gezinssituatie (getrouwd, samenwonend, kinderen, stiefkinderen)
  • Of u een testament, levenstestament of allebei wilt laten opstellen
  • De mate waarin u erfbelasting wilt beperken via schenken of andere planningsmaatregelen
  • Of u werkt met een notaris, een financieel adviseur of beide

Veel senioren met vragen over erfplanning weten niet precies wat er allemaal mogelijk is en wat het kost. Een goed gesprek met een onafhankelijk adviseur geeft al snel helderheid over welke stappen voor uw situatie zinvol zijn en wat die kosten zijn.

Rust voor de toekomst

Een gratis kennismakingsgesprek geeft helderheid over wat er nu, en later, geregeld kan worden.

Gratis gesprek plannen

Wat kost een testament laten opstellen bij de notaris?

Een testament laten opstellen bij een notaris kost doorgaans tussen de 200 en 600 euro voor een eenvoudig document. Voor een testament met complexere bepalingen, zoals een tweetrapsmakersclausule of specifieke legaten, kunnen de notariskosten oplopen tot 1.000 euro of meer. De tarieven verschillen per notariskantoor.

Een testament is een officieel juridisch document en moet altijd door een notaris worden opgesteld. U kunt de inhoud vooraf goed voorbereiden, zodat het gesprek bij de notaris efficiënt verloopt en u niet onnodig kosten maakt. Denk daarbij aan:

  • Wie u wilt aanwijzen als erfgenamen
  • Of u een executeur wilt benoemen die de nalatenschap afhandelt
  • Of u bijzondere wensen heeft, zoals een legaat voor een goed doel of een specifiek familielid
  • Of u de wettelijke verdeling wilt aanpassen, bijvoorbeeld om uw partner beter te beschermen

Heeft u al een oud testament liggen? Dan is het verstandig om dit te laten controleren. De wet- en regelgeving rondom erfrecht is de afgelopen jaren veranderd, en uw persoonlijke situatie is mogelijk ook gewijzigd.

Wat zijn de kosten van een levenstestament?

Een levenstestament kost gemiddeld tussen de 400 en 1.000 euro bij een notaris, afhankelijk van de complexiteit en het notariskantoor. Een levenstestament regelt wie namens u beslissingen mag nemen als u dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld door dementie of een ernstig ongeluk. Het is daarmee een aanvulling op, maar geen vervanging van, een gewoon testament.

In een levenstestament legt u vast wie uw gevolmachtigde wordt. Dat kan een partner, kind of andere vertrouwenspersoon zijn. U bepaalt zelf hoe ver die bevoegdheid gaat: alleen financiële zaken, ook medische beslissingen, of beide. Hoe meer bevoegdheden u wilt vastleggen en hoe specifieker de instructies, hoe meer werk de notaris heeft en hoe hoger de kosten uitvallen.

Veel mensen stellen een levenstestament te lang uit. Maar dit document is juist waardevol als u het opstelt terwijl u nog gezond en helder bent. Wacht u te lang, dan kan het zijn dat de notaris u niet meer wilsbekwaam acht en het document niet meer kan worden opgesteld.

Hoeveel erfbelasting betalen erfgenamen in Nederland?

Erfgenamen in Nederland betalen erfbelasting over het deel van de erfenis dat boven hun vrijstelling uitkomt. Het tarief hangt af van de relatie met de overledene en de hoogte van de erfenis. Partners hebben een vrijstelling van 828.035 euro in 2026. Kinderen en kleinkinderen hebben een vrijstelling van 26.230 euro.

Over het bedrag boven de vrijstelling gelden de volgende tarieven in 2026:

  1. Partners en kinderen: 10% over de eerste 158.669 euro, 20% over het meerdere
  2. Kleinkinderen en verdere afstammelingen: 18% over de eerste 158.669 euro, 36% over het meerdere
  3. Overige erfgenamen (zoals een vriend of broer): 30% over de eerste 158.669 euro, 40% over het meerdere

Stiefkinderen, pleegkinderen en geadopteerde kinderen worden voor de erfbelasting gelijkgesteld aan eigen kinderen en genieten dus dezelfde vrijstelling en hetzelfde tarief. Een kind met een lichamelijke of geestelijke beperking heeft recht op een hogere vrijstelling van 78.671 euro, mits aan de bijbehorende voorwaarden wordt voldaan.

Veel senioren zijn verrast door hoe snel de erfbelasting kan oplopen, zeker wanneer een groot deel van het vermogen vastzit in de eigen woning. Goede erfplanning kan dit aanzienlijk beperken.

Wat kost het om erfbelasting te beperken via schenken?

Schenken als strategie om erfbelasting te beperken brengt op zichzelf weinig directe kosten met zich mee, maar vraagt wel om zorgvuldige planning. U kunt in 2026 jaarlijks tot 2.769 euro belastingvrij schenken aan een kleinkind. Grotere schenkingen zijn mogelijk, maar dan betaalt de ontvanger schenkbelasting over het meerdere.

De kosten zitten vooral in de begeleiding en het advies dat u nodig heeft om dit goed te doen. Denk aan:

  • Advieskosten voor het opstellen van een schenkingsplan dat past bij uw totale vermogenssituatie
  • Eventuele notariskosten als u een schenking schriftelijk wilt vastleggen
  • Kosten voor het bijhouden en administreren van jaarlijkse schenkingen

Schenken heeft ook gevolgen voor uw eigen financiële positie. Wie te veel weggeeft, kan later zelf in de knel komen. Het is daarom verstandig om schenken altijd af te stemmen op uw totale financiële plaatje: uw inkomen, uw woning, uw pensioen en uw eigen toekomstige zorgkosten. Een onafhankelijk adviseur helpt u daarin de juiste balans te vinden.

Wanneer is professioneel advies over erfrechtplanning de moeite waard?

Professioneel advies over erfrechtplanning is de moeite waard zodra er sprake is van enig vermogen, een eigen woning, of een gezinssituatie die niet volledig standaard is. De kosten van goed advies zijn in de meeste gevallen aanzienlijk lager dan de belasting of de problemen die ontstaan bij een gebrekkige planning.

Advies loont zeker in de volgende situaties:

  • U heeft een eigen woning met overwaarde en wilt weten hoe u dat vermogen slim inzet
  • U heeft kinderen uit een eerdere relatie of een samengesteld gezin
  • U wilt voorkomen dat uw erfgenamen onnodig veel erfbelasting betalen
  • U wilt regelen wie namens u beslist als u dat zelf niet meer kunt
  • U weet niet precies wat er allemaal geregeld moet worden en wilt een helder overzicht

Veel mensen stellen erfplanning uit omdat het onderwerp zwaar of ingewikkeld voelt. Maar juist dat uitstelgedrag kan duur uitpakken. Een eerste gesprek geeft al veel duidelijkheid en helpt u de regie terug te pakken over uw financiële situatie.

Hoe wij helpen met erfrechtplanning

Erfrechtplanning raakt aan veel verschillende onderdelen van uw financiële leven tegelijk: uw woning, uw pensioen, uw spaargeld en uw wensen voor uw naasten. Dat vraagt om iemand die het totaalplaatje overziet en u daarin rustig en persoonlijk begeleidt.

Wij bieden u als Persoonlijk Financieel Assistent een vaste begeleider die u en uw situatie goed leert kennen. Geen jonge adviseur die u een product komt verkopen, maar een ervaren en onafhankelijk aanspreekpunt dat met u meedenkt. Concreet helpen wij u met:

  • Een helder overzicht van uw huidige financiële situatie en wat er geregeld moet worden
  • Inzicht in de erfbelasting die uw erfgenamen mogelijk betalen en hoe u dat kunt beperken
  • Begeleiding bij het schenkingsproces, zodat u geeft wat u kunt missen
  • Doorverwijzing naar gespecialiseerde notarissen en andere partijen in ons netwerk voor het opstellen van testamenten en levenstestamenten
  • Doorlopende ondersteuning, ook als uw situatie in de toekomst verandert

Wilt u weten wat erfrechtplanning voor uw situatie betekent en wat het u oplevert? Neem contact met ons op voor een persoonlijk en vrijblijvend gesprek.

Veelgestelde vragen

Kan ik een testament ook zelf opstellen zonder notaris?

Nee, een testament is in Nederland alleen rechtsgeldig als het is opgesteld door een notaris. Een zelfgeschreven of geprint document heeft geen juridische waarde. Wel kunt u uw wensen vooraf goed op papier zetten en voorbereid het gesprek met de notaris ingaan, zodat u efficiënter gebruikmaakt van de tijd en kosten beperkt.

Wat is het verschil tussen een testament en een levenstestament, en heb ik beide nodig?

Een testament regelt wie uw bezittingen erft nadat u overlijdt. Een levenstestament regelt wie namens u beslissingen mag nemen zolang u nog leeft, maar niet meer zelf kunt handelen, bijvoorbeeld door dementie of een ernstig ongeluk. Voor een volledige bescherming van uzelf én uw naasten is het verstandig om beide documenten op te stellen, omdat ze elk een andere situatie afdekken.

Wat gebeurt er als ik geen testament heb opgesteld?

Als u overlijdt zonder testament, verdeelt de wet automatisch uw nalatenschap volgens het wettelijk erfrecht. Dat betekent dat uw vermogen terechtkomt bij uw wettelijke erfgenamen, zoals uw partner en kinderen, in een vaste volgorde en verhouding. Dit kan ongewenste situaties opleveren, bijvoorbeeld als u iets wilt nalaten aan een goed doel, een stiefkind of een ander dierbaar persoon dat niet wettelijk als erfgenaam wordt aangemerkt.

Hoe vaak moet ik mijn testament laten controleren of bijwerken?

Het is verstandig om uw testament te laten controleren na grote levensgebeurtenissen, zoals een huwelijk, scheiding, geboorte van een kleinkind of het overlijden van een erfgenaam. Daarnaast verandert wet- en regelgeving rondom erfrecht en erfbelasting regelmatig, waardoor bepalingen in een oud testament achterhaald of zelfs nadelig kunnen zijn. Een periodieke check elke vijf tot zeven jaar is een goede richtlijn.

Mag ik schenken aan mijn kinderen zonder dat dit gevolgen heeft voor mijn eigen financiële situatie?

Schenken is alleen verstandig als u het bedrag ook echt kunt missen, rekening houdend met uw eigen toekomstige kosten voor levensonderhoud, zorg en wonen. Wie te vrijgevig is, kan later zelf in financiële problemen komen. Een onafhankelijk adviseur helpt u berekenen hoeveel u verantwoord kunt schenken zonder uw eigen financiële zekerheid in gevaar te brengen.

Kan ik erfbelasting besparen als een groot deel van mijn vermogen vastzit in mijn eigen woning?

Ja, ook als uw vermogen grotendeels bestaat uit de overwaarde van uw woning zijn er mogelijkheden om de erfbelasting voor uw erfgenamen te beperken. Denk aan het opzetten van een schenkingsplan, het aanpassen van uw testament of het gebruik van specifieke clausules die de belastingdruk verlagen. Omdat onroerend goed minder flexibel is dan spaargeld, is tijdige planning en professioneel advies in deze situatie extra waardevol.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij erfrechtplanning?

De meest voorkomende fouten zijn: te lang wachten met het opstellen van een testament of levenstestament, een verouderd testament niet laten bijwerken, te veel schenken zonder rekening te houden met de eigen toekomstige zorgkosten, en vergeten een executeur te benoemen die de nalatenschap soepel afwikkelt. Ook onderschatten veel mensen hoe snel erfbelasting kan oplopen, zeker bij een eigen woning met overwaarde, waardoor kansen om belasting te besparen onbenut blijven.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.

Ga naar de bovenkant