Wat zijn 8 manieren om erfbelasting te besparen?

Roland Schoppema · 03 aug 2026

Er zijn meerdere manieren om erfbelasting te besparen, en de meest effectieve aanpak combineert slim schenken, een goed testament en de juiste juridische structuren. In Nederland betalen erfgenamen erfbelasting over het deel van de erfenis dat boven hun persoonlijke vrijstelling uitkomt. Hoe hoger de erfenis en hoe verder de familieband, hoe meer belasting er verschuldigd is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over erfbelasting besparen, zodat u weet waar de kansen liggen.

Hoeveel erfbelasting betalen erfgenamen in Nederland?

Erfgenamen betalen in 2026 erfbelasting over het deel van de erfenis dat boven hun vrijstelling uitkomt. Het tarief loopt op van 10% tot 40%, afhankelijk van de familierelatie met de overledene en de hoogte van de erfenis. Partners zijn er het beste aan toe; verre familie of vrienden betalen het meest.

De vrijstellingen in 2026 zijn als volgt vastgesteld door de Belastingdienst:

Echtgenoot of geregistreerd partner: vrijstelling van 828.035 euro
Kind, stiefkind of pleegkind: vrijstelling van 26.230 euro
Kleinkind: vrijstelling van 26.230 euro
Kind met een beperking: vrijstelling van 78.671 euro (onder voorwaarden)
Ouder: vrijstelling van 62.110 euro
Overige erfgenamen (vriend, neef, nicht): vrijstelling van slechts 2.769 euro

Over het deel van de erfenis dat boven de vrijstelling uitkomt, geldt het volgende tarief:

Tot 158.669 euro: 10% voor partner en kinderen, 18% voor kleinkinderen, 30% voor overige erfgenamen
Vanaf 158.669 euro: 20% voor partner en kinderen, 36% voor kleinkinderen, 40% voor overige erfgenamen

Concreet betekent dit dat een kind dat 100.000 euro erft, alleen erfbelasting betaalt over het deel boven de 26.230 euro. Over de resterende 73.770 euro betaalt het kind dan 10%, wat neerkomt op ruim 7.300 euro aan erfbelasting. Bij grotere erfenissen loopt dit bedrag snel op, zeker als de waarde van de woning meetelt.

Rust voor de toekomst

Een gratis kennismakingsgesprek geeft helderheid over wat er nu, en later, geregeld kan worden.

Gratis gesprek plannen

Hoe verlaagt jaarlijks schenken de erfbelasting?

Jaarlijks schenken verlaagt de erfbelasting doordat u vermogen gespreid overdraagt aan uw kinderen of kleinkinderen terwijl u nog leeft. Schenkingen vallen onder de schenkbelasting, maar dankzij jaarlijkse vrijstellingen kunt u elk jaar een belastingvrij bedrag overdragen. Zo verkleint u stap voor stap de nalatenschap waarover later erfbelasting wordt betaald.

In 2026 mag u uw kind of stiefkind jaarlijks 6.713 euro belastingvrij schenken. Aan kleinkinderen of anderen mag u 2.769 euro per jaar belastingvrij geven. Schenkt u meer dan dit bedrag, dan is de ontvanger schenkbelasting verschuldigd over het meerdere.

De kracht van jaarlijks schenken zit in de samengestelde werking over de tijd. Wie tien jaar lang jaarlijks het vrijgestelde bedrag aan zijn kinderen schenkt, heeft een aanzienlijk deel van zijn vermogen al overgedragen zonder dat daar belasting over is betaald. Dat vermogen valt dan niet meer in de nalatenschap en wordt dus ook niet meer belast met erfbelasting.

Wilt u meer schenken dan de jaarlijkse vrijstelling? Dan is de eenmalig verhoogde vrijstelling een interessante aanvulling, die we hieronder bespreken.

Wat is de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling en wie komt ervoor in aanmerking?

De eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling is een tijdelijke, grotere vrijstelling die ouders eenmalig kunnen benutten om hun kind een groter bedrag belastingvrij te schenken. In 2026 bedraagt deze verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen de 18 en 40 jaar 31.813 euro, te gebruiken voor een vrij doel. Een hogere vrijstelling voor de eigen woning bestaat niet meer na de afschaffing van de jubelton.

Wie komt ervoor in aanmerking?

De ontvanger moet een kind zijn van de schenker (ook stiefkind of pleegkind)
De ontvanger moet tussen de 18 en 40 jaar oud zijn op het moment van de schenking
De verhoogde vrijstelling kan per kind slechts eenmalig worden benut
Is de verhoogde vrijstelling eerder al gedeeltelijk gebruikt, dan kan alleen het resterende deel nog worden benut

Deze regeling is dus bij uitstek interessant voor grootouders die hun vermogen willen doorgeven aan de volgende generatie. Door nu gebruik te maken van de verhoogde vrijstelling, daalt de nalatenschap en daarmee de toekomstige erfbelasting. Het is wel verstandig om dit goed te laten begeleiden, zodat u zeker weet dat u aan alle voorwaarden voldoet.

Wanneer is een testament aanpassen slim voor erfbelastingbesparing?

Een testament aanpassen is slim wanneer uw huidige testament niet optimaal gebruikmaakt van de beschikbare vrijstellingen, of wanneer uw persoonlijke situatie is veranderd. Door uw testament doordacht in te richten, kunt u bepalen wie wat erft en zo erfbelasting beperken. Zonder testament bepaalt de wet wie uw erfgenamen zijn, en dat is lang niet altijd fiscaal voordelig.

Situaties waarin een testamentaanpassing de moeite waard is:

U heeft een samenlevingspartner zonder notarieel contract. Zonder testament erft uw partner niets. Met een testament kunt u uw partner aanwijzen als erfgenaam en de hoge partnervrijstelling benutten.
U wilt kleinkinderen direct laten erven. Door kleinkinderen rechtstreeks te laten erven, benut u hun vrijstelling van 26.230 euro en slaat u een generatie over. Dit scheelt erfbelasting die anders twee keer zou worden geheven.
U wilt een goed doel opnemen. Erkende goede doelen (ANBI’s) betalen geen erfbelasting over ontvangen erfenissen. Door een deel van uw nalatenschap aan een ANBI na te laten, vermindert u de belastbare nalatenschap voor uw overige erfgenamen.
Uw familiesituatie is veranderd. Denk aan hertrouwen, een scheiding van een kind, of de geboorte van kleinkinderen. Een verouderd testament kan onbedoeld leiden tot hogere erfbelasting of tot situaties die u niet had gewild.

Een testament is geen document dat u eenmalig opstelt en vervolgens vergeet. Juist in de jaren voor en na uw pensionering is het verstandig om dit samen met een notaris en een onafhankelijk financieel adviseur opnieuw te bekijken.

Hoe kan een BV of familiefonds erfbelasting verlagen?

Een besloten vennootschap (BV) of een familiefonds kan erfbelasting verlagen doordat vermogen niet direct op naam van de erflater staat, maar in een juridische structuur is ondergebracht. Bij vererving van aandelen in een BV kan onder voorwaarden de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) van toepassing zijn, waarmee een groot deel van de waarde is vrijgesteld van erfbelasting.

Voor ondernemers met een familieonderneming is de BOR een krachtig instrument. De regeling is bedoeld om te voorkomen dat erfgenamen de onderneming moeten verkopen om de erfbelasting te kunnen betalen. Wanneer de erfgenaam de onderneming voortzet, kan een aanzienlijk deel van de waarde belastingvrij worden overgedragen.

Een familiefonds (ook wel een besloten fonds voor gemene rekening) is een andere structuur die vermogenden gebruiken om vermogen gestructureerd over te dragen aan de volgende generatie. Door vermogen in te brengen in een familiefonds en participaties te schenken aan kinderen of kleinkinderen, kan de overdracht gefaseerd plaatsvinden. Dit biedt ook controle: u blijft zeggenschap houden over het vermogen, ook al hebben uw kinderen al een belang.

Deze structuren zijn complex en vereisen specialistisch juridisch en fiscaal advies. Ze zijn niet voor iedereen geschikt, maar voor mensen met een groter vermogen of een familieonderneming kunnen ze substantieel belasting besparen. Samenwerking met een notaris, fiscalist en een onafhankelijk financieel adviseur is hierbij onmisbaar.

Welke veelgemaakte fouten kosten erfgenamen onnodig belasting?

De meest voorkomende fouten die erfgenamen onnodig belasting kosten, zijn het niet benutten van jaarlijkse vrijstellingen, het ontbreken van een actueel testament en het te lang wachten met het nemen van maatregelen. Veel mensen zijn zich simpelweg niet bewust van de mogelijkheden, waardoor er vermogen verloren gaat dat met goede planning behouden had kunnen worden.

Dit zijn de fouten die we het vaakst tegenkomen:

Geen gebruik maken van de jaarlijkse schenkingsvrijstelling. Elk jaar dat u niets schenkt, is een gemiste kans. De vrijstelling vervalt als u er geen gebruik van maakt.
Een verouderd testament. Een testament van tien of twintig jaar geleden houdt geen rekening met de huidige wetgeving, uw huidige familiesituatie of de omvang van uw vermogen.
De overwaarde van de woning vergeten. Veel senioren met een eigen woning beseffen niet dat hun woning een groot deel van hun nalatenschap vormt. Wie de overwaarde slim inzet, kan erfbelasting verlagen en tegelijk meer genieten van zijn vermogen.
Geen rekening houden met de relatie van erfgenamen. Wie een goed doel of een vriend wil bedenken, moet weten dat die persoon of instelling een veel lagere vrijstelling heeft en een hoger tarief betaalt. Een testament kan dit deels ondervangen.
Te laat beginnen. Erfbelasting besparen kost tijd. Jaarlijks schenken werkt alleen als u er vroeg genoeg mee begint. Wie pas op zijn tachtigste begint, heeft minder jaren om vermogen over te dragen.
Alles zelf uitzoeken. Online informatie is nuttig, maar de samenhang tussen woning, pensioen, erfenis en belasting is complex. Wie zonder begeleiding beslissingen neemt, loopt het risico op fouten die achteraf moeilijk te herstellen zijn.

Erfbelasting besparen vraagt om een totaalplaatje. Uw woning, uw spaargeld, uw pensioen en uw testament hangen allemaal met elkaar samen. Wie dat overzicht mist, mist ook de kansen.

Hoe wij helpen met erfbelasting besparen

Erfbelasting besparen is geen kwestie van één simpele truc. Het vraagt om inzicht in uw totale financiële situatie, een helder overzicht van uw vermogen en de juiste stappen op het juiste moment. Dat is precies waar wij bij Curo Advies u bij begeleiden.

Met meer dan 25 jaar ervaring in financiële dienstverlening bieden wij onafhankelijk advies dat niet gebonden is aan één bank of aanbieder. Wij kijken naar uw situatie als geheel en geven u inzicht in wat er mogelijk is, zonder productverkoop en zonder druk.

Wat wij voor u kunnen betekenen:

Inzicht in uw persoonlijke vrijstellingen en belastingdruk bij de huidige verdeling van uw nalatenschap
Begeleiding bij het opzetten van een slim schenkingsplan dat aansluit bij uw wensen en financiële ruimte
Doorverwijzing naar gespecialiseerde notarissen en fiscalisten in ons netwerk voor testament en juridische structuren
Een vast aanspreekpunt dat u en uw situatie goed kent, via onze persoonlijke financiële assistentservice
Rust en overzicht, zodat u weloverwogen beslissingen kunt nemen zonder haast of onzekerheid

Wilt u weten hoe u erfbelasting kunt besparen in uw specifieke situatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend eerste gesprek. Wij luisteren eerst, voordat we iets adviseren.

Veelgestelde vragen

Kan ik ook belastingvrij schenken aan mijn kleinkinderen via hun ouders?

Ja, dat is mogelijk, maar fiscaal gezien is het doorgaans slimmer om rechtstreeks aan uw kleinkinderen te schenken. Als u eerst schenkt aan uw kind, en dat kind vervolgens doorschenkt aan zijn of haar eigen kind, worden er twee schenkingen belast. Door direct aan uw kleinkind te schenken, benut u de jaarlijkse vrijstelling van 2.769 euro per kleinkind én verlaagt u uw nalatenschap in één stap. Laat u hierbij begeleiden door een adviseur om de meest efficiënte route te kiezen.

Wat gebeurt er als ik meer schenk dan de vrijstelling toelaat? Is dat altijd een slechte keuze?

Niet per se. Schenkbelasting en erfbelasting kennen dezelfde tarieven voor kinderen (10% of 20%), dus fiscaal gezien maakt het weinig verschil of uw kind nu schenkbelasting of later erfbelasting betaalt. Het voordeel van schenken boven de vrijstelling is dat toekomstige waardestijging van het geschonken vermogen — bijvoorbeeld bij beleggingen of een onderneming — al buiten uw nalatenschap valt. Bespreek met uw adviseur of bovenmatig schenken in uw situatie zinvol is.

Telt de overwaarde van mijn huis ook mee voor de erfbelasting, en wat kan ik daarmee doen?

Ja, de volledige WOZ-waarde van uw woning minus de eventuele hypotheekschuld telt mee als onderdeel van uw nalatenschap. Voor veel senioren is de woning het grootste vermogensbestanddeel, waardoor erfgenamen onverwacht met een hoge erfbelastingaanslag worden geconfronteerd. Mogelijke strategieën zijn het gespreid schenken van vermogen uit andere bronnen om de totale nalatenschap te verlagen, of het onderzoeken van een opeethypotheek waarmee u de overwaarde tijdens uw leven benut. Een financieel adviseur kan u helpen de meest passende aanpak te bepalen.

Mijn partner en ik zijn niet getrouwd maar wonen wel samen. Hoe regelen we de erfbelasting zo voordelig mogelijk?

Ongehuwde samenwoners hebben géén automatisch recht op de hoge partnervrijstelling van 828.035 euro. Om toch van een vergelijkbare vrijstelling te profiteren, moet u minimaal vijf aaneengesloten jaren op hetzelfde adres ingeschreven staan én een notarieel samenlevingscontract hebben. Voldoet u aan deze voorwaarden, dan kunt u als fiscaal partner worden aangemerkt en de partnervrijstelling benutten. Laat uw samenlevingscontract en testament samen door een notaris controleren om te bevestigen dat u aan alle vereisten voldoet.

Hoe vroeg moet ik beginnen met plannen om écht te profiteren van jaarlijks schenken?

Hoe eerder, hoe beter — maar ook op latere leeftijd zijn er nog zinvolle stappen te zetten. Het maximale voordeel van jaarlijks schenken bereikt u als u twintig jaar of langer consequent de vrijstellingen benut. Wie op zijn 65e begint met jaarlijks 6.713 euro belastingvrij schenken aan één kind, heeft bij tien jaar schenken al ruim 67.000 euro buiten de nalatenschap gebracht. Zelfs wie later begint, kan nog substantieel besparen — maar wacht niet langer dan nodig, want gemiste jaren zijn niet terug te halen.

Kan ik erfbelasting besparen door vermogen te doneren aan een goed doel, en hoe werkt dat precies?

Ja, erkende goede doelen met een ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling) betalen geen erfbelasting over ontvangen nalatenschappen. Door in uw testament een deel van uw nalatenschap aan een ANBI na te laten, verlaagt u het belastbare bedrag voor uw overige erfgenamen. Bovendien kunt u tijdens uw leven periodieke schenkingen aan een ANBI fiscaal aftrekken van uw inkomstenbelasting, mits vastgelegd in een notariële of onderhandse akte voor minimaal vijf jaar. Dit is een strategie die zowel maatschappelijk als fiscaal aantrekkelijk kan zijn.

Moet ik voor elke stap naar een notaris, of kan ik sommige zaken ook zelf regelen?

Sommige zaken kunt u inderdaad zelf doen, zoals het bijhouden van schenkingen binnen de jaarlijkse vrijstelling — daarvoor is geen notaris vereist, al is het verstandig om alles schriftelijk vast te leggen. Voor een testament, een samenlevingscontract of complexere structuren zoals een familiefonds of BV is een notaris wettelijk verplicht of sterk aan te raden. Een onafhankelijk financieel adviseur is de ideale eerste stap: die brengt uw totale situatie in kaart en verwijst u gericht door naar de juiste specialist, zodat u niet onnodig kosten maakt.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.