Over een nalatenschap van 300.000 euro betaal je als kind in 2026 erfbelasting over het bedrag boven de vrijstelling van 23.587 euro. Dat betekent dat je belasting betaalt over circa 276.413 euro. Over de eerste 152.368 euro van dat belastbare bedrag geldt een tarief van 10%, over het resterende deel 20%. De totale erfbelasting komt dan uit op ongeveer 40.000 tot 50.000 euro, afhankelijk van je precieze situatie. De exacte hoogte hangt sterk af van je relatie tot de overledene, de geldende vrijstelling en eventuele planningsmaatregelen die vooraf zijn getroffen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over erfbelasting op een nalatenschap van deze omvang.
Hoeveel erfbelasting betaal je over een erfenis van 300.000 euro?
Hoeveel erfbelasting je betaalt over een erfenis van 300.000 euro hangt af van je relatie tot de overledene. Voor kinderen geldt in 2026 een vrijstelling van 23.587 euro. Over het resterende bedrag van circa 276.413 euro betaal je 10% over de eerste 152.368 euro en 20% over de rest. Dat resulteert in een totale erfbelasting van ongeveer 40.000 tot 50.000 euro.
Voor een partner ligt de situatie heel anders. Partners hebben recht op een veel hogere vrijstelling, namelijk ruim 795.000 euro. Wie een erfenis van 300.000 euro ontvangt als echtgenoot of geregistreerde partner, betaalt daardoor in de meeste gevallen helemaal geen erfbelasting. De nalatenschap valt dan volledig binnen de vrijstelling.
Kleinkinderen en andere erfgenamen vallen in een andere tariefgroep en betalen hogere tarieven: 18% over de eerste schijf en 36% over het meerdere. Bovendien is hun vrijstelling lager, namelijk circa 23.587 euro voor kleinkinderen en slechts 2.658 euro voor verdere erfgenamen zoals broers, zussen of vrienden. Over een erfenis van 300.000 euro kan de erfbelasting voor niet-familieleden daardoor oplopen tot meer dan 100.000 euro.
Rust voor de toekomst
Een gratis kennismakingsgesprek geeft helderheid over wat er nu, en later, geregeld kan worden.
Welke vrijstellingen gelden er bij erfbelasting?
Bij erfbelasting gelden in Nederland verschillende vrijstellingen, afhankelijk van de relatie tussen de erfgenaam en de overledene. Tot aan de vrijstelling betaal je geen erfbelasting. Alleen over het bedrag daarboven wordt belasting geheven. De vrijstellingen voor 2026 zijn als volgt:
- Partner (echtgenoot, geregistreerde partner of samenwonend partner): circa 795.000 euro
- Kinderen en pleegkinderen: circa 23.587 euro
- Kinderen met een lichamelijke of geestelijke beperking: circa 70.758 euro (mits zij voldoen aan de voorwaarden)
- Kleinkinderen: circa 23.587 euro
- Ouders: circa 55.996 euro
- Alle overige erfgenamen: circa 2.658 euro
Voor kinderen met een beperking gelden aanvullende voorwaarden. De overledene moet meer dan de helft van de kosten voor levensonderhoud hebben betaald, en het kind moet de komende drie jaar waarschijnlijk minder dan de helft verdienen van wat iemand zonder beperking in vergelijkbare omstandigheden zou verdienen. Voldoe je aan beide voorwaarden, dan heb je recht op de hogere vrijstelling.
Samenwonende partners hebben ook recht op de partnervrijstelling, maar dan moet er minimaal zes maanden voor het overlijden sprake zijn geweest van een notarieel samenlevingscontract, inschrijving op hetzelfde adres en een wederzijdse zorgverplichting. Wie al vijf jaar of langer op hetzelfde adres staat ingeschreven, kan ook zonder notarieel contract in aanmerking komen voor de partnervrijstelling.
Welke erfbelastingtarieven gelden in Nederland?
In Nederland gelden twee tariefgroepen voor erfbelasting, elk met twee belastingschijven. Partners en kinderen vallen in de laagste tariefgroep. Alle overige erfgenamen, zoals broers, zussen, neven, nichten en vrienden, betalen hogere tarieven.
Tariefgroep 1: partners en kinderen
- 10% over de eerste circa 152.368 euro (boven de vrijstelling)
- 20% over het bedrag daarboven
Tariefgroep 2: alle overige erfgenamen
- 18% over de eerste circa 152.368 euro (boven de vrijstelling)
- 36% over het bedrag daarboven
Kleinkinderen vallen in tariefgroep 1, maar betalen wel hogere tarieven dan kinderen: 18% en 36%. Dat klinkt tegenstrijdig, maar de Belastingdienst maakt dit onderscheid omdat kleinkinderen een generatie overslaan. Ouders van de overledene vallen ook in tariefgroep 1 en betalen de standaardtarieven van 10% en 20%.
Voor een erfenis van 300.000 euro aan een kind betekent dit concreet: na aftrek van de vrijstelling van circa 23.587 euro resteert een belastbaar bedrag van circa 276.413 euro. Over de eerste 152.368 euro betaal je 10% (15.237 euro). Over de resterende circa 124.045 euro betaal je 20% (24.809 euro). De totale erfbelasting bedraagt dan circa 40.046 euro.
Hoe kan erfbelasting worden verlaagd of vermeden?
Erfbelasting verlagen of vermijden is mogelijk, maar vraagt om tijdige planning. De meest effectieve maatregelen worden bij leven genomen, niet pas als het te laat is. Er zijn verschillende legale manieren om de belastingdruk op een nalatenschap te beperken.
- Jaarlijks schenken aan kinderen of kleinkinderen. Ouders mogen hun kinderen jaarlijks een belastingvrij bedrag schenken. In 2026 is de jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen aan kinderen circa 6.900 euro. Aan kleinkinderen mag je circa 2.769 euro per jaar belastingvrij schenken. Door dit jaar na jaar te doen, bouw je de toekomstige nalatenschap gestaag af.
- Eenmalig verhoogde schenking voor de eigen woning. Kinderen tussen de 18 en 40 jaar kunnen eenmalig een verhoogde schenking ontvangen voor de aankoop of verbouwing van een woning. Dit verlaagt het vermogen in de nalatenschap direct aanzienlijk.
- Testamentaire planning. Een goed opgesteld testament kan de erfbelasting flink beperken. Denk aan het opnemen van een tweetrapsmaking, een legaat of het toewijzen van de juiste vrijstellingen aan de juiste personen. Dit soort constructies vraagt om deskundig advies van een notaris.
- Overwaarde benutten bij leven. Wie veel vermogen heeft vastzitten in de eigen woning, kan overwegen dat bij leven al gedeeltelijk te benutten via een aanvullende hypotheek of schenking. Zo verlaag je het vermogen dat later belast wordt als nalatenschap.
- Schenkingen aan goede doelen (ANBI’s). Erfenissen aan erkende goede doelen zijn volledig vrijgesteld van erfbelasting. Wie een deel van zijn nalatenschap wil nalaten aan een ANBI, betaalt over dat deel geen erfbelasting.
Belangrijk om te weten: voor erfplanning werken wij samen met gespecialiseerde notarissen en fiscalisten in ons netwerk. Zo zorgen we dat je de juiste mensen om je heen hebt voor elke stap in het proces.
Wanneer moet erfbelasting worden betaald en hoe werkt de aangifte?
Erfbelasting moet worden betaald nadat de Belastingdienst een aanslag heeft opgelegd op basis van de ingediende aangifte. Je hebt als erfgenaam doorgaans acht maanden na het overlijden de tijd om aangifte erfbelasting te doen. De Belastingdienst stuurt daarna een aanslag, waarna je zes weken de tijd hebt om te betalen.
De aangifte erfbelasting doe je via de website van de Belastingdienst. Hierin geef je aan wat de waarde van de nalatenschap is, wie de erfgenamen zijn en welke vrijstellingen van toepassing zijn. Op basis van die informatie berekent de Belastingdienst de verschuldigde erfbelasting per erfgenaam.
Let op: de achtmaandentermijn geldt als standaard, maar je kunt uitstel aanvragen als de nalatenschap complex is of als er nog discussie is over de waarde van bepaalde bezittingen, zoals een woning. Vraag dit uitstel tijdig aan, want te laat indienen kan leiden tot boetes of heffingsrente.
Wie de nalatenschap gedeeltelijk in natura ontvangt, bijvoorbeeld in de vorm van een woning of een beleggingsportefeuille, moet de waarde daarvan laten vaststellen op de peildatum van het overlijden. De Belastingdienst hanteert de WOZ-waarde voor woningen, maar in sommige gevallen kan een taxatie nodig zijn. Dit kan van invloed zijn op de hoogte van de aanslag en verdient aandacht bij de aangifte.
Hoe Curo Advies helpt bij erfbelasting en nalatenschap
Een nalatenschap van 300.000 euro is geen klein bedrag. De keuzes die je maakt, hebben directe gevolgen voor wat er overblijft voor jou of voor je kinderen. Wij begrijpen dat dit soort beslissingen veel vragen oproept en soms ook spanning met zich meebrengt.
Met meer dan 25 jaar ervaring in de financiële dienstverlening helpen wij senioren en hun families met financiële planning om grip te krijgen op de financiële situatie. Niet met een productcatalogus, maar met persoonlijk contact en een helder overzicht. We zijn onafhankelijk, dus we adviseren wat bij jouw situatie past, niet wat een bank of verzekeraar het liefst verkoopt.
Wat wij voor je kunnen betekenen rond erfbelasting en nalatenschap:
- Inzicht in jouw persoonlijke situatie en wat er fiscaal mogelijk is
- Begeleiding bij schenkingsplannen en het benutten van jaarlijkse vrijstellingen
- Doorverwijzing naar gespecialiseerde notarissen en fiscalisten in ons netwerk voor testamentaire planning
- Advies over het benutten van overwaarde bij leven, als onderdeel van een bredere financiële strategie
- Een vast aanspreekpunt dat jou en jouw situatie goed kent, ook als de omstandigheden veranderen
Wil je weten wat er in jouw situatie mogelijk is? Neem vrijblijvend contact met ons op voor een eerste gesprek. We nemen de tijd om te luisteren en denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Moet ik erfbelasting betalen als ik de erfenis (deels) niet in geld ontvang, maar in een woning?
Ja, ook als je een woning erft ben je erfbelasting verschuldigd over de waarde daarvan. De Belastingdienst hanteert hiervoor de WOZ-waarde op de peildatum van het overlijden. Het probleem is dat je de belasting wél in geld moet betalen, terwijl je vermogen vastzit in het vastgoed. In dat geval kun je overwegen de woning te verkopen, een hypotheek op te nemen, of uitstel van betaling aan te vragen bij de Belastingdienst.
Wat gebeurt er als ik de aangifte erfbelasting niet op tijd indien?
Als je de aangifte niet binnen acht maanden na het overlijden indient, riskeer je een boete en heffingsrente over het te betalen bedrag. Heffingsrente loopt door totdat de aanslag is betaald, wat de uiteindelijke belastingrekening flink kan verhogen. Vraag daarom tijdig uitstel aan als de nalatenschap complex is of als de waarde van bepaalde bezittingen nog niet vaststaat. De Belastingdienst verleent in de meeste gevallen uitstel als je dit proactief aanvraagt.
Kan ik als erfgenaam de erfenis weigeren om erfbelasting te vermijden?
Ja, je kunt een erfenis verwerpen, maar dit is een ingrijpende beslissing die niet alleen fiscale gevolgen heeft. Als je verwerpt, gaat jouw deel automatisch naar de volgende erfgenamen, bijvoorbeeld jouw eigen kinderen. Dit kan in sommige gevallen fiscaal voordelig zijn als de nalatenschap ook schulden bevat, of als je de erfenis liever direct naar een volgende generatie wil laten doorstromen. Raadpleeg altijd een notaris voordat je deze stap zet, want verwerping is definitief en onomkeerbaar.
Hoe werkt de jaarlijkse schenkingsvrijstelling precies als ik nu al wil beginnen met het verlagen van mijn nalatenschap?
Ouders mogen elk kind jaarlijks tot circa 6.900 euro (2026) belastingvrij schenken. Hebben beide ouders nog een vermogen van 300.000 euro, dan kunnen zij samen per jaar 13.800 euro per kind schenken zonder dat daar schenkbelasting over betaald hoeft te worden. Over tien jaar is dat al 138.000 euro minder in de nalatenschap, wat een besparing op erfbelasting van ruim 10.000 euro kan opleveren voor een kind. Begin hier zo vroeg mogelijk mee, want de vrijstelling geldt per kalenderjaar en niet-gebruikte ruimte vervalt.
Geldt de verhoogde vrijstelling voor schenkingen aan de eigen woning nog steeds in 2026?
Nee, de zogenaamde ‘jubelton’, de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling specifiek voor de eigen woning, is per 1 januari 2024 volledig afgeschaft. Kinderen tussen 18 en 40 jaar kunnen nog wel gebruikmaken van de eenmalig verhoogde vrijstelling voor schenkingen van ouders aan kinderen, maar die is niet meer geoormerkt voor een woning. Het is belangrijk om de huidige regels goed te kennen voordat je schenkingsplannen maakt, omdat verouderde informatie hierover nog veel circuleert.
Wat is een tweetrapsmaking in een testament en wanneer is dat voordelig?
Bij een tweetrapsmaking laat je jouw vermogen eerst na aan een eerste erfgenaam (bijvoorbeeld je partner), met de bepaling dat wat er bij diens overlijden nog over is, automatisch doorgaat naar een tweede erfgenaam (bijvoorbeeld je kinderen). Het voordeel is dat de kinderen pas erfbelasting betalen over wat zij uiteindelijk ontvangen, en niet over het volledige bedrag dat de partner ooit heeft geërfd. Dit kan bij grotere nalatenschappen een aanzienlijke belastingbesparing opleveren, maar de constructie moet zorgvuldig worden opgezet door een notaris.
Zijn er situaties waarin samenwonende partners géén recht hebben op de partnervrijstelling?
Ja, samenwonende partners hebben alleen recht op de partnervrijstelling van circa 795.000 euro als zij aan specifieke voorwaarden voldoen: er moet minimaal zes maanden voor het overlijden een notarieel samenlevingscontract zijn, inschrijving op hetzelfde adres en een wederzijdse zorgverplichting in het contract. Wie pas kort samenwoont of geen notarieel contract heeft afgesloten, valt terug op de vrijstelling voor ‘overige erfgenamen’ van slechts circa 2.658 euro. Dit kan bij een nalatenschap van 300.000 euro leiden tot een erfbelastingrekening van meer dan 100.000 euro, dus tijdig regelen is essentieel.
Gerelateerde artikelen
- Wat is de volgorde van erfopvolging bij versterf?
- Hoeveel kan een kind van elke ouder erven?
- Kun je een erfenis verdelen zonder notaris?
- Kun je overwaarde gebruiken voor pensioen?
- Is het slim om overwaarde op te nemen voor een auto?
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.