Een kind kan in Nederland in principe de helft van de nalatenschap erven als er twee kinderen zijn, een derde bij drie kinderen, enzovoort. Hoeveel een kind uiteindelijk ontvangt, hangt af van het testament, de omvang van de nalatenschap en de vrijstellingen die gelden voor de erfbelasting. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over erven en erfbelasting voor kinderen.
Wat is het wettelijk erfdeel van een kind?
Volgens de Nederlandse wet hebben kinderen recht op een gelijk deel van de nalatenschap. Als een ouder overlijdt en twee kinderen achterlaat, heeft elk kind recht op de helft. Bij drie kinderen is dat een derde, bij vier kinderen een kwart, enzovoort. Dit wettelijk erfdeel geldt wanneer er geen testament is dat iets anders bepaalt.
Naast dit wettelijke erfdeel kent de wet ook het begrip legitieme portie. Dit is het minimale deel waar een kind altijd recht op heeft, zelfs als de ouder een testament heeft opgesteld dat het kind minder of niets toekent. De legitieme portie bedraagt de helft van het wettelijke erfdeel. Als een kind wettelijk recht heeft op een kwart van de nalatenschap, dan is de legitieme portie een achtste.
Heeft een ouder een partner die nog leeft op het moment van overlijden? Dan geldt in veel gevallen de wettelijke verdeling. Dat betekent dat de langstlevende partner alle bezittingen en schulden krijgt. De kinderen krijgen dan een vordering op de langstlevende ouder, die pas opeisbaar is bij het overlijden van die ouder. Dit beschermt de langstlevende partner, zodat hij of zij gewoon in het huis kan blijven wonen en van het vermogen kan leven.
Rust voor de toekomst
Een gratis kennismakingsgesprek geeft helderheid over wat er nu, en later, geregeld kan worden.
Hoeveel erfbelasting betaalt een kind over de erfenis?
Kinderen betalen in 2026 erfbelasting over het bedrag dat zij erven boven de geldende vrijstelling. De vrijstelling voor kinderen bedraagt in 2026 € 23.587. Over het bedrag daarboven geldt een tarief van 10% tot een erfenis van € 158.669. Is de erfenis hoger dan dat bedrag, dan betaalt een kind 20% over het meerdere.
Concreet ziet het tarief voor kinderen er in 2026 als volgt uit:
- Tot € 158.669 (boven de vrijstelling): 10% erfbelasting
- Vanaf € 158.669: 20% erfbelasting over het deel daarboven
Stel dat een kind € 100.000 erft. Na aftrek van de vrijstelling van € 23.587 resteert een belastbaar bedrag van € 76.413. Daarover betaalt het kind 10%, wat neerkomt op € 7.641 aan erfbelasting.
Er geldt een hogere vrijstelling voor kinderen met een lichamelijke of geestelijke beperking, mits de overledene meer dan de helft van het levensonderhoud van het kind betaalde en het kind de komende drie jaar waarschijnlijk minder dan de helft verdient van wat iemand zonder beperking in een vergelijkbare situatie zou verdienen.
Wat gebeurt er als een ouder geen testament heeft?
Als een ouder overlijdt zonder testament, geldt het wettelijk erfrecht. De wet bepaalt dan wie erft en hoeveel. Kinderen en de eventuele partner van de overledene zijn in dat geval de eerste erfgenamen. Zij erven in gelijke delen, waarbij de wet de langstlevende partner beschermt via de wettelijke verdeling.
Zonder testament zijn dit de belangrijkste gevolgen:
- De wet bepaalt de verdeling. Er is geen ruimte voor persoonlijke wensen, zoals een groter deel voor één kind of een schenking aan een goed doel.
- De langstlevende partner krijgt alle bezittingen. De kinderen krijgen een vordering die pas opeisbaar is bij het overlijden van de langstlevende ouder.
- Stiefkinderen en pleegkinderen erven niet automatisch. Zij hebben alleen recht op een erfenis als dit in een testament is vastgelegd.
- Er is geen regeling voor bijzondere situaties. Denk aan wie er beslissingen mag nemen als u dat zelf niet meer kunt, of wie er voor uw huisdieren zorgt.
Een testament geeft u de mogelijkheid om uw nalatenschap naar eigen wens te regelen. Dat geeft niet alleen rust voor uzelf, maar ook duidelijkheid voor uw kinderen en eventuele partner.
Kan een ouder een kind volledig onterven?
Een ouder kan een kind via een testament onterven, maar een kind volledig uitsluiten van de erfenis is in Nederland niet mogelijk. Elk kind behoudt altijd recht op de legitieme portie, het wettelijk minimum. Dit bedraagt de helft van het wettelijke erfdeel en kan niet worden weggeschreven via een testament.
Een onterfd kind ontvangt geen goederen uit de nalatenschap, maar heeft wel recht op een geldvordering ter hoogte van de legitieme portie. Dit kind wordt dan een legitimaris en moet zelf actief aanspraak maken op dit bedrag. Doet het kind dat niet, dan vervalt het recht.
Wilt u als ouder uw nalatenschap bewust anders verdelen dan de wet voorschrijft? Dan is een goed opgesteld testament onmisbaar. Daarin kunt u vastleggen waarom u bepaalde keuzes maakt, wat de verdeling is en hoe u wilt dat uw wensen worden uitgevoerd. Wij werken voor erfplanning samen met gespecialiseerde notarissen en juridische partners die u hierbij kunnen begeleiden.
Hoe kan een ouder erfbelasting voor kinderen beperken?
Er zijn verschillende manieren om de erfbelasting die uw kinderen later moeten betalen te beperken. De meest gebruikte en toegankelijke methode is jaarlijks schenken bij leven. Door vermogen gespreid over de jaren over te dragen, verlaagt u de uiteindelijke nalatenschap en daarmee de erfbelasting.
In 2026 kunt u elk kind jaarlijks belastingvrij € 6.713 schenken. Voor kleinkinderen geldt een vrijstelling van € 2.769 per jaar. Schenkt u meer dan dit bedrag, dan betaalt uw kind of kleinkind schenkbelasting over het meerdere. Toch kan het soms verstandig zijn om meer te schenken dan de vrijstelling, zeker als de verwachte erfbelasting later hoger uitvalt.
Andere manieren om erfbelasting te beperken zijn:
- Periodiek schenken via een notariële akte: Hiermee kunt u in sommige gevallen een hogere vrijstelling benutten.
- Slim gebruik van het testament: Via een goed testament kunt u de verdeling zo regelen dat vrijstellingen optimaal worden benut.
- Overwaarde gespreid doorgeven: Als u overwaarde op uw woning heeft, kunt u overwegen die gedeeltelijk bij leven door te geven aan uw kinderen, bijvoorbeeld als lening of schenking.
- Levenstestament opstellen: Dit regelt wie beslissingen neemt als u dat zelf niet meer kunt, en kan ook financiële gevolgen beperken.
Elke situatie is anders. Wat voor de ene familie slim is, kan voor een andere familie nadelig uitpakken. Daarom is het verstandig om dit niet alleen te beslissen, maar samen met een onafhankelijke adviseur die uw volledige financiële situatie kent.
Hoe wij helpen bij erfbelasting en nalatenschap
Bij Curo Advies begrijpen we dat vragen over erven en erfbelasting vaak samenhangen met grote beslissingen: over uw woning, uw pensioen en de toekomst van uw kinderen. Met meer dan 25 jaar ervaring in financiële dienstverlening helpen wij senioren met financieel inzicht en advies om het totaalplaatje helder te krijgen, zonder dat u zich door een stapel documenten hoeft te worstelen.
Wat wij voor u kunnen betekenen:
- Inzicht in uw huidige vermogenssituatie en wat dat betekent voor uw nalatenschap
- Onafhankelijk advies over schenkingsmogelijkheden en vrijstellingen
- Doorverwijzing naar gespecialiseerde notarissen en fiscalisten in ons netwerk voor testament en erfplanning
- Een vaste persoonlijke adviseur die u en uw situatie goed kent en als vast aanspreekpunt fungeert
- Begeleiding bij het gehele traject, van eerste gesprek tot concrete stappen
U hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend eerste gesprek. Wij luisteren eerst, voordat we iets adviseren. Neem contact op en ontdek wat wij voor u kunnen doen.
Veelgestelde vragen
Moet een kind altijd aangifte erfbelasting doen, ook als het bedrag onder de vrijstelling valt?
Als het geërfde bedrag onder de vrijstelling van € 23.587 valt, hoeft een kind in principe geen erfbelasting te betalen. Toch kan de Belastingdienst een aangiftebiljet sturen, en in dat geval bent u verplicht dit in te vullen en terug te sturen, ook als er uiteindelijk niets betaald hoeft te worden. Heeft u geen aangiftebiljet ontvangen maar twijfelt u of u aangifte moet doen? Dan is het verstandig dit zelf te controleren via de Belastingdienst of een adviseur.
Wat als een kind de erfbelasting niet in één keer kan betalen?
Als een kind niet direct over voldoende liquide middelen beschikt om de erfbelasting te voldoen, bestaat er in sommige gevallen de mogelijkheid om uitstel van betaling aan te vragen bij de Belastingdienst. Dit speelt bijvoorbeeld wanneer de erfenis grotendeels bestaat uit een woning of andere niet-liquide bezittingen. Het is verstandig om dit tijdig te bespreken met een financieel adviseur of fiscalist, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.
Telt een eerder ontvangen schenking van een ouder mee bij de berekening van de erfenis?
Ja, in bepaalde situaties kan een eerder ontvangen schenking worden ‘ingebracht’ bij de erfenis, afhankelijk van wat hierover in het testament of bij de schenking is vastgelegd. Dit heet inbreng of verrekening, en het zorgt ervoor dat de uiteindelijke verdeling tussen kinderen eerlijk blijft. Is er niets vastgelegd over inbreng, dan hoeft een schenking in principe niet te worden verrekend. Een notaris kan u precies vertellen hoe dit in uw specifieke situatie werkt.
Kan een kind de erfenis weigeren, en waarom zou je dat doen?
Ja, een kind kan ervoor kiezen de erfenis te verwerpen, bijvoorbeeld als de nalatenschap meer schulden dan bezittingen bevat. Door de erfenis te verwerpen, bent u niet aansprakelijk voor de schulden van de overledene. Er is ook een tussenweg: beneficiair aanvaarden, waarbij u de erfenis accepteert maar alleen aansprakelijk bent voor de schulden tot de hoogte van de erfenis. Het is belangrijk deze keuze weloverwogen te maken, want u heeft hier beperkte tijd voor na het overlijden.
Hoe werkt de legitieme portie in de praktijk als een kind is onterfd?
Een onterfd kind moet zelf actief aanspraak maken op de legitieme portie, en dit moet gebeuren binnen vijf jaar na het overlijden van de ouder. Het kind dient hiervoor een schriftelijk beroep te doen op de legitimaris-aanspraak richting de erfgenamen of de executeur. Doet het kind dit niet binnen de gestelde termijn, dan vervalt het recht definitief. Het is raadzaam om in zo’n situatie juridisch advies in te winnen, omdat de berekening van de legitieme portie complex kan zijn.
Wat is het verschil tussen een testament en een levenstestament, en hebben kinderen iets aan dat laatste?
Een testament regelt wat er met uw bezittingen gebeurt ná uw overlijden, terwijl een levenstestament vastlegt wie beslissingen voor u mag nemen zolang u nog leeft maar niet meer in staat bent dit zelf te doen, bijvoorbeeld door dementie of een ernstig ongeluk. Voor kinderen is een levenstestament van hun ouder zeer waardevol: het voorkomt onduidelijkheid, conflicten en kostbare juridische procedures over wie de regie heeft. Beide documenten vullen elkaar aan en worden bij de notaris opgesteld.
Vanaf welke leeftijd of welk vermogen is het slim om na te denken over erfplanning?
Er is geen vaste leeftijd of drempelbedrag, maar de praktijk leert dat hoe eerder u begint, hoe meer mogelijkheden u heeft om vermogen fiscaal gunstig over te dragen. Zeker als u een eigen woning bezit, spaargeld heeft opgebouwd of een onderneming heeft, loont het om tijdig in kaart te brengen wat uw nalatenschap waard is en welke belasting uw kinderen daarover zouden betalen. Een vrijblijvend gesprek met een financieel adviseur geeft al snel inzicht in de mogelijkheden die voor uw situatie relevant zijn.
Gerelateerde artikelen
- Wat is de grootste fout die de meeste mensen maken als het gaat om pensionering?
- Wat is beter, schenken of erven?
- Wat is de overwaarde van 300.000 euro?
- Kun je overwaarde erfbelastingvrij schenken?
- Kan ik overwaarde van mijn huis schenken aan mijn kind?
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.